Å juletre

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
O Tannenbaum. Pianosolo i to delar.
Ei edelgran pynta som juletre.

«Å juletre» er ein julesong med opphav i den schlesiske folkesongen «Ach Tannenbaum» ('Å edelgran') frå 1500-talet. Songen er kjend i si tyske juleutgåve «O Tannenbaum» frå 1800-talet og i omsetjingar som engelske «O Christmas Tree» og fransk «Mon beau sapin». Han blei omsett til norsk av Arne Bendiksen i 1981. Melodien er brukt i ei rekkje andre songar, mellom anna i tøysesongen «En bussjåfør».

Tekst[endre | endre wikiteksten]

Teksten til den tyske Julesongen om edelgrana er sett saman av førsteverset av ein song av Joachim August Zarnack frå 1820, der den eviggrøne edelgrana er samanlikna med ein lite tru kjærast, og to vers av Ernst Anschütz frå 1824 med klarare juletilknytting. Han er truleg den første songen som knytte grantre til jula. Saman med juletretradisjonen har han spreidd seg til mange andre land og språk, kanskje særleg USA. Fram til andre verdskrigen var likevel Zarnack sin kjærleikssong vanlegast i tyske songbøker.

«O Tannenbaum» er omsett og omdikta til fleire språk. Det finst fleire engelske variantar, ofte med opningslinja «Oh Christmas tree», men også med linjer som «O Christmas Pine» og «O fir tree tall!».

Arne Bendiksen omsette han til julealbumet Jul i Andeby frå 1981. På svensk finst han som «Du kära gran».

Det finst også ei rekkje parodiar og meir seriøse variantar på songen, som krigssongen «O Hindenburg! O Hindenburg!» frå 1916, den ironiske «O Eichenbaum, o Eichenbaum» frå 1843 om Det tyske riket, eller den amerikanske «O Lutefisk».

Melodi[endre | endre wikiteksten]

Melodien til «Å juletre» er ein gammal tysk folketone som òg er brukt i ei rekkje tyske og andre songar. På tysk er studentsongen «Lauriger Horatius» særleg kjend. Det finst òg talrike vers laga av tyske barn til melodien. På svensk finst drikkevisa «Nu tar vi den», og barnesongen «En busschaufför», som òg finst på norsk.

Fire amerikanske delstatar bruker melodien i delstatssongen sin: Iowa, Maryland, Michigan og New Jersey. Han blei tidlegare også brukt i delstatsstongen til Florida. Den sosialistiske songen «The Red Flag» bruker òg melodien.

Innspelingar[endre | endre wikiteksten]

«O Tannenbaum» er blitt spelt inn av mange ulike artist på ulike språk. Nokre av artistane som har spelt han inn er Kiri Te Kanawa, Andrea Bocelli, Nat King Cole og Natalie Cole, Oscar Peterson, They Might Be Giants og Smokie.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]