136199 Eris

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

136199 Eris (overgangsnamn 2003 UB313) er den største av fem dvergplanetar i Solsystemet. Eris er mellom 2400 og 3000 kilometer i diameter og er 27% meir massiv enn Pluto.

Eris vart først sedd i 2003 av eit Mount Palomar-basert lag leia av astronomen Mike Brown, og sikkert identifisert i 2005. Eris har ein måne, Dysnomia; seinare observasjonar har ikkje vore i stand til å finna fleire. Månen har ein diameter som er kring 1/10 del av diameteren til dvergplaneten.

I juni 2008 blei Eris klassifisert som ein plutoide, ein kategori av dvergplanetar med større store halvakse enn Neptun. [1] Bane til planeten er særs langstrekt, og når han er nærast sola, er han nærare enn Pluto. Omløpstida er 560 år.

Xena var tidlegare det uoffisielle namnet på Eris. Namnet Xena er etter ei krigarprinsesse i ein TV-serie. Månen til dvergplaneten fekk opphavleg namnet Gabrielle, som var hjelparen til Xena i TV-serien, men frå 2006 vart det offisielle namnet Dysnomia. Månens diameter er ca. 1/10 av dvergplanetens. Se òg kuiperbeltet.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Xena. (25. mars 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/Xena.
Solsystemet
Sola Merkur Venus Månen Jorda Phobos og Deimos Mars Ceres Asteroidebeltet Jupiter Månane til Jupiter Saturn Månane til Saturn Uranus Månane til Uranus Månane til Neptun Neptun Månane til Pluto Pluto Kuiperbeltet Dysnomia Eris Den spreidde skiva OortskyaSolar System XXVII.png
Sola · Merkur · Venus · Jorda · Mars · Ceres · Jupiter · Saturn · Uranus · Neptun · Pluto · Eris
planetar · dvergplanetar · månar: Månen · marsmånar · jupitermånar · saturnmånar · uranusmånar · neptunmånar · plutomånar · erismånen
smålekamar:   meteoroidar · asteroidar/asteroidemånar (asteroidebeltet) · kentaurar · TNO-ar (kuiperbeltet/den spreidde skiva) · kometar (Oortskya)
Sjå òg himmellekamar, liste over lekamar i solsystemet, sorterte etter radius eller masse, og temasida om solsystemet
Spire Denne astronomiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.