Abkhasisk

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Abkhasisk
(аҧсуа бызшәа ( [ аpʰswa bəzʃʷa ]))
Klassifisering: kaukasisk
 nordvestkaukasisk
  abkhasisk
Bruk
Tala i: Georgia, Abkhasia
Abkhasisktalande i alt: 105 000[1]
Språkkodar
ISO 639-1: ab
ISO 639-2: abk
ISO 639-3: abk
Wikipedia på abkhasisk

Abkhasisk (аҧсуа бызшәа [ аpʰswa bəzʃʷa ]) er eit nordvestkaukasisk språk som blir snakka i Georgia (i den autonome republikken Abkhasia) og i Tyrkia.

Det finst 101.000 talarar av abkhasisk i Georgia. Kor mange talarar som finst i Tyrkia er ikkje kjend på grunn av manglande sensusdata, men eit overslag er 4.000, av ei etnisk gruppe på ca. 39.000).


Språklege karakteristika[endre | endre wikiteksten]

Abkhasisk er kjenneteikna av eit rikhaldig konsonantforråd og eit lite vokalforråd: To fonologisk distinkte vokalar, ein open a og ein lukka ə. Avhengig av omgjevnad kan denne vokalen bli uttalt e, i, o eller u. Abshuj-dialekten har 58 konsonantar, Bsyp-dialekten sogar 67.

Abkhasisk er eit agglutinerande ergativspråk. Språket skil mellom ulike genus i dei personlege pronomena. Morfologien til nomena er relativt enkel, med berre eit par kasus, men verbbøyinga er svært kompleks, og dominert av prefiksering.

Skriftspråk[endre | endre wikiteksten]

Hovudartikkelen for dette emnet er det abkhasiske alfabetet.

Det første abkhasiske alfabetet vart utvikla i 1862 av Baron Peter von Uslar og bestod av 37 kyrilliske bokstavar. Frå 1905 var eit kyrillisk alfabet med55 bokstavar i bruk. Nikolaj Marr utvikla eit latinsk alfabet med 75 bokstavar, som var i bruk mellom 1926 og 1928, då det vart erstatta med eit nytt latinsk alfabet. I 1937 vart det innført eit alfabet basert på det georgiske alfabetet. Då abkhasarane ville distansere seg frå georgiarane, vart det innført eit kyrillisk alfabet i 1954.

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Georgij A. Klimov: Einführung in die kaukasische Sprachwissenschaft. Buske, Hamburg 1994 (omsett frå russisk av Jost Gippert).
  • Vjačeslav A. Čirikba: Abkhaz. LINCOM Europa, München 2003. (på engelsk)
  • George Hewitt: Abkhaz (Lingua Descriptive Studies). North-Holland, Amsterdam 1979. (på engelsk)
  • K. V. Lomtatidze: Grammatika abchazskogo jazyka: fonetika i morfologija. Suchumi 1968. (på russisk)
  • N. Ja. Marr: O jazyke i istorii abchazov. Verlag der Akademie der Wissenschaften der UdSSR, Moskau u. a. 1938. (på russisk)
  • [http://www.acnet.ge/ike_dictionaries/abkhazian_georgian_grammar.pdf Teimuraz Gvanceladze

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Wikipedia-logo-v2.svg Wikipediaabkhasisk