Akershus fylke
| Akershus fylke | ||
 |
 |
|
| Adm.senter | Oslo | |
| Areal | 4 918 km² | |
| Folketal | 550 534 (1. juli 2011) | |
| Nettstad | www.akershus.no | |
| Politikk | ||
| Fylkesordførar | Nils Aage Jegstad, H (2007 - 2011) | |
| Fylkesmann | Hans J. Røsjorde (felles for Oslo og Akershus) |
|
| Målform | Nøytral | |
| Folketalsutvikling 1951-2010[1] | ||
|---|---|---|
 |
||
| Akershus fylke på Commons | ||
- Sjå òg Akershus festning
Akershus er eit norsk fylke som grensar til Hedmark i nord, Oppland i nord-vest, Buskerud i vest, Oslo i sør-vest og Østfold i sør-aust. Fylket grensar i aust til lenet Värmland i Sverige. Akershus er samansett av to åtskilde delar; kommunane Asker og Bærum dannar ein eksklave i vest, «Vestregionen», mellom Oslo og Buskerud. Aust og sør for Oslo ligg regionane Romerike og Follo.
Innhaldsliste |
[endre] Akershus og Oslo
Akershus som fylke er nært knytt til Oslo. Så nær er tilknyttinga at administrasjonen ligg i Oslo. Fylkeskommunen held til i «Galleriet», same bygg som hovudbusstasjonen i Oslo. Gamle Aker herad var ein del av Akershus fylke og omfatta inntil 1. januar 1948 store delar av det noverande Oslo. Aker herad var sokna Ullern, Vestre Aker, Østre Aker og Nordstrand. Vestre Aker strekte seg heilt inn i sentrum av byen, til Studenterlunden. Etter kvart kan store delar av Akershus reknast inn i eit Stor-Oslo.
[endre] Historie
Akershus len blei oppretta på 1500-talet og femna attåt det som er Akershus i dag også det som i dag er Hedmark Oppland, Buskerud og Oslo. I 1662 blei Akershus amt oppretta, og i 1685 blei Buskeruds amt skilt ut som eige amt. I 1768 blei Hedmark og Oppland skilt ut til Oplandenes amt, og daverande Christiania blei skilt ut frå Akershus i 1842. 1. januar 1919 fall nemninga amt bort og blei erstatta med nemninga fylke.
[endre] Namn og symbol
Namnet på Akershus fylke kjem opphavleg frå Akershus festning. Ordet «Akershus» er samansett av det norrøne ordet akr som tyder åker, og hús i tydinga borg eller kastell.
Våpenet til Akershus fylke synar ein trappegavl i sølv på blå bakgrunn, der trappegavlen er basert på konturen av Akershus festning. Det er teikna av Finn Fagerli og blei fastsett under kongeleg resolusjon 11. desember 1987.[2]
- Fylkesblomen til Akershus er blåveis.[3]
- Fylkessteinen til Akershus er rombeporfyr.[4]
[endre] Kommunar
| Nr. | Namn | Folketal | Areal km² | Distrikt |
|---|---|---|---|---|
| 0211 |  Vestby |
15 139 | 133,7 | Follo |
| 0213 |  Ski |
28 937 | 161,8 | Follo |
| 0214 |  Ås |
17 337 | 101,3 | Follo |
| 0215 |  Frogn |
15 127 | 84,7 | Follo |
| 0216 |  Nesodden |
17 816 | 60,8 | Follo |
| 0217 |  Oppegård |
25 479 | 34,3 | Follo |
| 0219 |  Bærum |
114 390 | 189,3 | Vest |
| 0220 |  Asker |
56 479 | 96,9 | Vest |
| 0221 |  Aurskog-Høland |
14 867 | 894,7 | Nedre Romerike |
| 0226 |  Sørum |
16 064 | 204,9 | Nedre Romerike |
| 0227 |  Fet |
10 643 | 144,3 | Nedre Romerike |
| 0228 |  Rælingen |
16 151 | 58,0 | Nedre Romerike |
| 0229 |  Enebakk |
10 470 | 195,6 | Follo |
| 0230 |  Lørenskog |
33 799 | 67,3 | Nedre Romerike |
| 0231 |  Skedsmo |
49 661 | 76,6 | Nedre Romerike |
| 0233 |  Nittedal |
21 413 | 180,3 | Nedre Romerike |
| 0234 |  Gjerdrum |
6 168 | 82,6 | Øvre Romerike |
| 0235 |  Ullensaker |
31 003 | 250,6 | Øvre Romerike |
| 0236 |  Nes |
19 447 | 623,8 | Øvre Romerike |
| 0237 |  Eidsvoll |
21 606 | 392,0 | Øvre Romerike |
| 0238 |  Nannestad |
11 374 | 325,4 | Øvre Romerike |
| 0239 |  Hurdal |
2 663 | 261,4 | Øvre Romerike |
| Totalt | Akershus |
550 534 | 4 918 | Akershus |
[endre] Tettstader
Det er fire byar i fylket, Drøbak, Lillestrøm, Ski og Sandvika. Både Lillestrøm og Sandvika høyrer med til tettstaden Oslo.
[endre] Klima
Akershus har eit kontinentalklima, men Mjøsa og Oslofjorden dempar og forseinkar vinterkulda i nærliggande område. Middeltemperaturen for januar varierer frå kring -4 °C nær Oslofjorden til kring -8 °C dei skjerma nordlege områda. Juli er den varmaste månaden med ein middeltemperatur på 15-17 °C, høgast i låglandet kring Oslofjorden, som er den høgaste middeltemperaturen i heile landet.
Dei lågtliggande områda får under 700 mm nedbør i året, medan dei høgaste åsane kan få opp mot 1200 mm. Mars er den tørraste månaden med 30-40 mm, medan august gjerne er den våtaste månaden med over 100 mm fleire stader.
Mjøsa, Vorma og Oslofjorden er av dei mange fuktkjeldene i fylket som gjer at det vert relativt mykje tåke. Mest tåke er det om hausten og tidleg på vinteren og årsmiddelet i låglandet er 3-6 %.
[endre] Kjelder
- Store norske leksikon, snl.no, «Akershus – klima»
[endre] Referansar
- ↑ Vertikale strekar markerer grenseendringar. Kjelde: SSB
- ↑ Akershus fylkeskommune - Fylkesvåpenet. Vitja 1. januar 2010.
- ↑ Akershus fylkeskommune - Fylkesblomst. Vitja 1. januar 2010.
- ↑ Akershus fylkeskommune - Fylkesstein. Vitja 1. januar 2010.
[endre] Bakgrunnsstoff
| Kommunar i Akershus | ||
|---|---|---|
| Asker · Aurskog-Høland · Bærum · Eidsvoll · Enebakk · Fet · Frogn · Gjerdrum · Hurdal · Lørenskog · Nannestad · Nes · Nesodden · Nittedal · Oppegård · Rælingen · Skedsmo · Ski · Sørum · Ullensaker · Vestby · Ås | |
|
| Fylke i Noreg | ||
|---|---|---|
| Akershus · Aust-Agder · Buskerud · Finnmark · Hedmark · Hordaland · Møre og Romsdal · Nordland · Nord-Trøndelag · Oppland · Oslo · Rogaland · Sogn og Fjordane · Sør-Trøndelag · Telemark · Troms · Vest-Agder · Vestfold · Østfold |  |
|
