Alfa Centauri

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Alfa Centauri A[1]/B[2]
Alpha centauri.jpg
Posisjonen til Alfa Centauri A og Alfa Centauri B
Observasjonsdata
Epoke J2000.0      Ekvinoks J2000.0
Stjernebilete Kentauren
Alfa Centauri A
Rektascensjon 14h 39m 36.4951s
Deklinasjon –60° 50′ 02.308″
Tilsynelatande storleiksklasse (V) −0.01
Alfa Centauri B
Rektascensjon 14h 39m 35.0803s
Deklinasjon –60° 50′ 13.761″
Tilsynelatande storleiksklasse (V) +1.33
Karakteristikk
Spektralklasse G2 V[3][4]
U−B fargeindeks +0.23
B−V fargeindeks +0.69
Karakteristikk
Spektralklasse K1 V[3][4]
U−B fargeindeks +0.63
B−V fargeindeks +0.90
Astrometri
Eigarørsle (μ) RA: −3678.19 mas/år
Dek.: 481.84 mas/år
Parallakse (π) 747.1 ± 1.2[5] mas
Avstand 4,366 ± 0,007 ly
(1,339 ± 0,002 pc)
Absolutt storleiksklasse (MV) 4.38 / 5.71
Detaljar
Alfa Centauri A
Masse 1.100[6] M
Radius 1.227[6] R
Luminositet 1.519[6] L
Overflategravitasjon (log g) 4.30[7] cgs
Temperatur 5790[6] K
Metallisitet 151%[6] sol
Rotasjon ~22.5 ± 5.9 dagar[8]
Alder 6 ± 1 Går
Alfa Centauri B
Masse 0.907[6] M
Radius 0.865[6] R
Luminositet 0.500[6] L
Overflategravitasjon (log g) 4.37[7] cgs
Temperatur 5260[6] K
Metallisitet 160%[6] sol
Rotasjon 47 days
Bane[9]
Følgje Alfa Centauri AB
Omlaupstid (P) 79.91 ± 0.011 år
Store halvakse (a) 17.57 ± 0.022"
Eksentrisitet (e) 0.5179 ± 0.00076
Inklinasjon (i) 79.205 ± 0.041°
Lengda til oppstigande knute (Ω) 204.85 ± 0.084°
Perihel epoke (T) 1875.66 ± 0.012
Perihelargument (ω)
(sekundær)
231.65 ± 0.076°
Andre namn
Rigil Centaurus, Rigil Kent, Toliman, Bungula, FK5 538, CP(D)−60°5483, GC 19728, CCDM J14396-6050

α Cen A

α1 Centauri, GJ 559 A, HR 5459, HD 128620, GCTP 3309.00, LHS 50, SAO 252838, HIP 71683

α Cen B

α2 Centauri, GJ 559 B, HR 5460, HD 128621, LHS 51, HIP 71681

α Cen C (= Proxima Cen)

LHS 49, HIP 70890
Databasereferanse
SIMBAD data
Exoplanetarkiv data
ARICNS data
Extrasolar Planets
Encyclopaedia
data

Alfa Centauri er det næraste stjernesystemet til solsystemet og det lysaste på nattehimmelen (ikkje synleg ifrå den nordlege himmelhalvkula). Det ligg i stjernebiletet Kentauren ved ein avstand på 4,37 lysår (omtrent 41,5 trillionar kilometer eller 277 600 AE) og er sett saman av dei tre stjernene Proxima Centauri, Centauri A og Centauri B og eksoplaneten Alfa Centauri Bb, den næraste kjende eksoplaneten.

Stjernene[endre | endre wikiteksten]

Storleiken og fargen til sola samanlikna med dei tre stjernene i Alfa Centauri-systemet.

Proxima Centauri er ein raud dverg og ligg 4,22 lysår unna solystemet til jorda. Centauri A og B utgjer ei binærstjerne og ligg båe omtrent 4,36 lysår unna. Ifrå jorda vil eit menneskeauga utan eit teleskop oppfatta binærstjerna som eitt enkelt lyspunkt og ikkje kunna skjelna mellom dei to stjernene. Eksoplaneten i systemet går i bane kring Alfa Centauri B.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «LHS 50 – High proper-motion Star». Centre de Données astronomiques de Strasbourg. http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=*%20alf%20Cen%20A. Henta 2008-06-06. 
  2. «LHS 51 – High proper-motion Star». Centre de Données astronomiques de Strasbourg. http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=*%20alf%20Cen%20B. Henta 2008-06-06. 
  3. 3,0 3,1 Hoffleit+. «The Stjerner i Kentauren». Yale University Observatory. http://www.alcyone.de/SIT/bsc/cen.html. Henta 2009-03-10. 
  4. 4,0 4,1 Datin, Kellie; Dewarf, LE.; Guinan, EF.; Carton, JM. (January 2009). «FUSE Observations of alpha Centauri B». American Astronomical Society (American Astronomical Society) 213: 200. Bibcode 2009AAS...21340609D. 
  5. Mal:Plxref
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 6,9 Kervella, Pierre; Thevenin, Frederic (March 15, 2003). «A Family Portrait of the Alfa Centauri System». ESO. Arkivert frå originalen den 16 June 2008. http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-2003/pr-05-03.html. Henta 2008-06-06. 
  7. 7,0 7,1 Gilli G.; Israelian G.; Ecuvillon A.; Santos NC.; Mayor M. (2006). «Abundances of Refractory Elements in the Atmospheres of Stars with Extrasolar Planets». Astronomy and Astrophysics 449 (2): 723–36. arXiv:astro-ph/0512219. Bibcode 2006A&A...449..723G. doi:10.1051/0004-6361:20053850. libcode 2005astro.ph.12219G. 
  8. Bazot, M.; et al.. «Asteroseismology of α Centauri A. Evidence of rotasjonal splitting». Astronomy and Astrophysics 470 (1): 295–302. arXiv:0706.1682. Bibcode 2007A&A...470..295B. doi:10.1051/0004-6361:20065694. 
  9. Pourbaix, D.; et al. (2002). «Constraining the difference in convective blueshift between the components of alpha Centauri with precise radial velocities». Astronomy and Astrophysics 386 (1): 280–85. arXiv:astro-ph/0202400. Bibcode 2002A&A...386..280P. doi:10.1051/0004-6361:20020287. 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Alfa Centauri

Koordinatar: Sky map 14h 39m 36.4951s, −60° 50′ 02.308″

Spire Denne astronomiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.