Arne Garborg

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Portrett av Arne Garborg, måla av Olav Rusti 1912-14.

Arne Garborg, fødd Aadne Eivindsson Garborg (25. januar 185114. januar 1924) var ein norsk forfattar, redaktør, omsetjar og intellektuell.

Verka hans Garborg, både romanane og essaya tek opp mange tema som har vore og framleis reknast å vera av ålmein interesse, t.d. religionen i moderne tid, tilhøvet mellom lokal og nasjonal identitet og det europeiske, korleis folk kan få politisk påverknad og makt.

Livssoge[endre | endre wikiteksten]

Garborgheimen, der Garborg var fødd og voks opp.
Foto: Gunleiv Hadland
Labråten i Hvalstaddalen i Asker, som var heimen åt Hulda og Arne Garborg i mange år.

Arne Garborg var frå garden Garborg i Time kommuneJæren i Rogaland fylke. Her voks han opp saman med foreldre og åtte sysken. Garborg reiste ut for å ta utdanning, trass i at han var odelsgut. Faren hadde ønskt at odelsguten skulle ha vore heime og etter kvart teke over garden. Faren, som var ein høgt respektert mann i bygda, kom ut i eit religiøst prega tungsinn, og tok livet av seg i 1870. Denne hendinga sette djupe spor i Arne Garborgs liv og forfattarskap, mellom anna i jærromanen Fred. I diktringen Haugtussa (1895), eitt av høgdepunkta i norsk bokheim, søkte han attende til liv og tru på Jæren i den førpietistiske tida.

Arne Garborg.

I 1887 vart Garborg gift med forfattaren Hulda Garborg. Dei budde frå 1897LabråtenHvalstad i Asker, ein sentral møtestad for Askerkretsen, det leiande intellektuelle miljøet i Noreg i denne tida. På Jæren fekk Garborg i 1899 bygd ein sommarbustad, jærhuset i Knudaheio.

Verkliste[endre | endre wikiteksten]

Skulptur i stein av Arne Garborg, ved skrivestova hans i Knudaheio.
Foto: Onar Vikingstad

Romanar[endre | endre wikiteksten]

Ein Fritenkjar (1878)
Bondestudentar (1883)
Mannfolk (1886)
Hjaa ho Mor (1990)
Trætte Mænd (1891)
Fred (1892)
Den burtkomme Faderen (1899)

Diktsamlingar[endre | endre wikiteksten]

Haugtussa (1895)
I Helheim (1901)

Skodespel[endre | endre wikiteksten]

Uforsonlige (1888)
Læraren (1896)

Andre verk[endre | endre wikiteksten]

Den ny-norske Sprog- og Nationalitetsbevægelse (1877)
Forteljingar og Sogar (1884)
Knudahei-brev (1904)
Jesus Messias (1906)
Kolbotnbrev (1890)
Jonas Lie. En Udviklingshistorie (1893)
Dagbok 1905-1923 (19251927)
Tankar og utsyn (1950)
Odyssevskvædet umsetjing, Kristiania (1918)
Han Lars i Lia

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Wikisource Arne GarborgWikikilden (frie originaltekstar)
Wikifrasar Wikifrasar har ei sitatsamling som gjeld: Arne Garborg

Nettstader[endre | endre wikiteksten]

Artiklar[endre | endre wikiteksten]

Bilete[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Arne Garborg