Balikh

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Koordinatar: 35°55′21″N 39°4′40″E
Balikh
arabisk البليخ
elv
Land Flag of Syria.svg Syria
Land i tilsigsområde Tyrkia
Tilløp
 - venstre Jullab, Wadi al-Kheder
 - høgre Wadi Qaramogh
Byar Tal Abyad, Ar-Raqqah
Kjelde 'Ayn al-'Arus
 - høgd 350 moh
 - koordinatar 36°40′13″N 38°56′24″E
Munning Eufrat
 - koordinatar 35°55′21″N 39°4′40″E
Lengd 100 km
Breidde 0,006 km
Nedslagsfelt 14 400 km²
Vassføring for 'Ayn al-'Arus[1]
 - middel /s
 - maks 12 /s
 - min /s
[2][3][4]

Balikh er ei elv som spring ut i 'Ayn al-'Arus i Syria. Ho renn sørover og munnar ut i Eufrat ved den moderne byen Ar-Raqqah. Etter Khabur-elva, er Balikh den største sideelva til Eufrat i Syria. Ho er ei viktig vasskjelde og store delar av ho er kanalisert.

Hovudkjelda til Balikh er ei kartisk kjelde i 'Ayn al-'Arus, like sør for den syrisk-tyrkiske grensa. I tillegg får Balikh vatn frå periodevis elvar og wadiar frå Harransletta i nord, samt slette vest og aust for elvedalen. DEsse er Jullab, Wadi Qaramogh og Wadi al-Kheder.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Balikh dannar hjartet i eit område med rik kultur. Ved breiddene er det mange busetnader som er datert attende til steinalderen, på 5000-talet fvt. I antikken var Tuttul (nær dagens ar-Raqqah i Balikhdeltaet) og Tell Chuera i nord (ved Wadi Hamad nær Balikh) viktige byar. I løpet av tusenåra har regionen sett mykje samhandling mellom nomadiske folk og faste busetnader.

I antikken vart regionen kalla Osroene med Edessa/Callirrhoe (ar-Ruha') som hovudstad. Ar-Ruha' og andre viktige byer i antikken i Balikhdalen, som Harran (romersk Carrhae), er omtalt i muslimske og jødiske tradisjonar i sogene om Abraham og andre hebraiske patriarkar. Etter den islamske erobringa på 600-talet, vart regionen kalla opp etter eit arabisk folk, Diyar Mudar, landet til mudarane. I 762 bygde kalif al-Mansur ein garnisonbyen ved samløpet til Eufrat, Ar-Rafiqa, som voks saman med den hellenistiske byen Kallinikos til byen Ar-Raqqah.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. The vassføring figures predate the introduction of large-scale irrigation works i the valley and may have changed significantly since then.
  2. Wirth, E. (1971). Syrien. Eine geographische Landeskunde. Wissenschaftliche Buchgesellschaft. s. 110. ISBN 3-534-02864-3. 
  3. Wilkinson, T.J. (1998). «Water and human settlement i the Balikh Valley, Syria: investigations from 1992-1995». Journal of Field Archaeology (Boston University) 25 (1): 63–87. doi:10.2307/530458. JSTOR 530458. 
  4. «Volume I: Overview of present conditions and current use of the water i the marshlands area/Book 1: Water resources». New Eden Master Plan for integrated water resources management i the marshlands areas. New Eden Group. 2006. http://www.newedengroup.org/VOLUME_I_BOOK_1_Water_Resources_20060915.pdf. Henta 11 October 2009.