Burjatisk

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Burjatisk
(Буряад Burjaad)
Klassifisering: Altaisk (omstridt)
 Mongolsk
  Nordmongolsk
   Burjatisk
Talarar: burjatar
Bruk
Tala i: Flag of Russia.svg Russland
Flag of the People's Republic of China.svg Folkerepublikken Kina
Flag of Mongolia.svg Mongolia
Språkkodar
ISO 639-2: bua
ISO 639-3: bua – burjatisk (generisk)

bxmmongolsk burjatisk
bxrrussisk burjatisk
bxukinesisk burjatisk

Wikipedia på burjatisk

Burjatisk er eit mongolsk språk tala av burjatar i Russland, Kina og Mongolia. Det bur rundt 218 600 burjatisktalende menneske i Russland (2010),[1] rundt 65 000  i Kina, og like mange i Mongolia. Burjatisk er offisielt språk i republikken Burjatia i Russland. Språket har sterk innverknad frå russisk.

Fonologi[endre | endre wikiteksten]

Burjatisk har vokalfonema /i, ə, e, a, u, ʊ, o, ɔ/ (og eit par diftongar),[2] kort /e/ er realisert som [ɯ], og konsonantfonema /b, g, d, th, m, n, x, l, r/ (alle med eit tilsvarande palatalisert fonem) og /s, ʃ, h, j/.[3] Vokalane er underlagt vokalharmoni.[4] Den grunnleggjande stavingsstrukturen er (C)V(C), i hurtig tale kan det vere apokope, og dermed CC ordfinalt.[5]

Trykk[endre | endre wikiteksten]

Leksikalsk trykk fell på siste tunge ikkjefinale staving, viss den eksisterer. Viss ikkje fell trykket på ordinitial trykksterk staving, der det eksisterer. Viss det ikkje finst tunge stavingar får ordet initialtrykk. Tunge stavingar utan hovudtrykk får bitrykk:[6]

ˌHˈHL [ˌøːɡˈʃøːxe] "å vere modig"
LˌHˈHL [naˌmaːˈtuːlxa] "å få til å bli dekt av lauv"
ˌHLˌHˈHL [ˌbuːzaˌnuːˈdiːje] "dampa mjølboller (akkusativ)"
ˌHˈHLLL [ˌtaːˈruːlaɡdaxa] "å bli van til"
ˈHˌH [ˈboːˌsoː] "veddemål"
HˌH [daˈlaiˌɡaːr] "til sjøs"
HLˌH [xuˈdaːliŋɡˌdaː] "til svigerforeldra"
LˌHˈHˌH [daˌlaiˈɡaːˌraː] "ved sin eigen sjø"
ˌHLˈHˌH [ˌxyːxenˈɡeːˌreː] "ved si eiga jente"
LˈH [xaˈdaːr] "gjennom fjellet"
ˈLL [ˈxada] "fjell"[7]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. "Vserossijskaja perepis naselenija 2010" - Folketeljinga i Russland 2010
  2. Poppe 1960: 8
  3. Svantesson et al. 2005ː 146; statusen til [ŋ] er problematisk, sjå Skribnik 2003: 107.
  4. Skribnik 2003: 107
  5. Poppe 1960: 13-14
  6. Walker 1997
  7. Walker 1997: 27-28

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

  • Buriat - UCLA Language Materials Project, University of California Los Angeles (UCLA).