Dødt språk

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Latin is a dead language
As dead as it can be.
It killed all the Romans,
And now it's killing me.[1]

Anonym skuleelev

Dødt språk er eit omgrep ein kan bruka for eit utdøydd språk som framleis blir nytta i visse samanhengar. Språket blir rekna som «dødt» fordi det ikkje blir nytta i spontan tale og dermed ikkje lenger går gjennom den naturlege språkutviklinga ein finn i levande språk.

Døde språk blir nytta fordi dei speler ei rolle i visse samanhengar, til dømes til religionsutøving, som skriftspråk i samband med utdanning, vitskap og liknande, eller som eit fastsett standardspråk brukt til særskilde høve. Ein del slike døde språk blir kalla klassiske språk.

Kjende døde språk[endre | endre wikiteksten]

Språk Døydde ut Seinare bruk
Gammalgresk 300-talet f.Kr. Utdanning fram til våre dagar, brukt i biologisk nomenklatur
Gammalhebraisk ca. 200 Liturgisk språk i jødedommen; gjenoppliva rundt 1900 som moderne hebraisk
Gammalsyrisk 1300-talet Liturgisk språk i den syriske kyrkja
Klassisk arabisk 800-talet Liturgisk språk i islam, forløpar for moderne standard arabisk
Klassisk kinesisk ca. 200 Litterært språk i Aust-Asia fram til 1900-talet
Koiné ca. 300 Liturgisk språk i den gresk-ortodokse kyrkja fram til våre dagar
Koptisk ca. 1500-talet Liturgisk språk i den koptiske kyrkja fram til våre dagar
Kyrkjeslavisk Aldri eit talespråk; litterært språk fram til 1700-talet Liturgisk språk i slaviske ortodokse kyrkjer som den russisk-ortodokse kyrkja fram til våre dagar
Latin ca. 600[2] Utdanning fram til våre dagar, brukt i biologisk nomenklatur, liturgisk språk i den katolske kyrkja fram til våre dagar
Pali ca. 300-talet[3] Liturgisk språk i theravada-buddhismen fram til våre dagar
Sanskrit ca. 1100-talet[4] Liturgisk språk i hinduismen fram til våre dagar
Sumerisk 2000 f.Kr. Brukt av skriftlærde i Assyria og Babylonia fram til ca. 500 f.Kr.[5]

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Ann Landers, [http://articles.chicagotribune.com/1995-08-07/features/9508070002_1_dead-language-latin-book-latin-in-high-school «A Lively Discussion Of A `Dead Language'», Chicago Tribune, August 07, 1995
  2. Vibeke Roggen m.fl.: Antikkens kultur (s. 185), forlaget Aschehoug, Oslo 2010, ISBN 978-82-03-33743-7 (Oppegjeve av Wikipedia på bokmål
  3. «Pali», Christus Rex, Inc.
  4. Sheldon Pollock (2001), «The Death of Sanskrit», Comparative Studies in Society and History 43 (2): 392–426, doi:10.1017/S001041750100353X, http://www.columbia.edu/itc/mealac/pollock/sks/papers/death_of_sanskrit.pdf 
  5. Atle Rønning, «Gjør døde språk levende», forskning.no, 06. september 2009
Spire Denne språkartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.