Den angolanske borgarkrigen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Den angolanske borgarkrigen
Del av Den kalde krigen
Konfliktane i Afrika
Den sørafrikanske grensekrigen
Destroyed bridge by Angolan civil war.JPG
Dato 11. november 197522. februar 2002
Stad Flag of Angola.svg Angola
Resultat Siger til MPLA
  • Jonas Savimbi drepen
  • Oppløysning av dei væpna styrkane til FNLA og UNITA
  • Utvikling mot fleirpartivalg
Partar
Bandeira do MPLA.svg MPLA

Flagget til Angola Det angolanske forsvaret
Flag of Cuba.svg Cuba (1975-1990)
Flag of the Soviet Union.svg Sovjetunionen (1981-1989)
Støtta av:
Flag of Mozambique.svg Mosambik Flag of Vietnam.svg Vietnam
Flag of Sweden.svg Sverige
Flag of East Germany.svg Aust-Tyskland
Flag of Algeria.svg Algerie
Flag of the People's Republic of Congo.svg Republikken Kongo
Flag of Portugal.svg Portugal[1]
Flag of Libya (1977-2011).svg Libya[2]
Flag of Guinea-Bissau.svg Guinea-Bissau
Flag of Tanzania.svg Tanzania

Flag of UNITA.svg UNITA

Bandeira da FNLA.svg FNLA
Cabinda Front for frigjering av Cabinda
Flag of South Africa 1928-1994.svg Sør-Afrika (1975-1989, under apartheid)
Flag of Zaire.svg Zaire (1975-1997)
Støtta av:
Flag of the United States.svg USA
Flag of France.svg Frankrike
Flag of Morocco.svg Marokko
Flag of the People's Republic of China.svg Kina
Flag of Israel.svg Israel
Flag of Egypt.svg Egypt
Flag of Saudi Arabia.svg Saudi-Arabia
Flag of Cameroon.svg Kamerun
Flag of Côte d'Ivoire.svg Elfenbeinskysten Flag of Swaziland.svg Swaziland

Kommandantar
MPLAFlagget til Angola Agostinho Neto

MPLAFlagget til Angola José Eduardo dos Santos
Flagget til Angola Iko Carreira
Flagget til Angola Demosthenes Amos Chilingutila
Flagget til Angola Alberto Joaquim Vinama
Flagget til Angola Pedro de Morais Neto
Flagget til Cuba Arnaldo Ochoa
Flagget til Cuba Leopoldo Cintra
Det sovjetiske flagget Konstantin Schaganovitsj

UNITA Jonas Savimbi  

FNLA Holden Roberto
Cabinda Henrique N'zita
Flagget til Sør-Afrika Magnus Malan
Flagget til Sør-Afrika Constand Viljoen
Flagget til Sør-Afrika Johannes Geldenhuys
Flagget til Zaire Mobutu Sese Soko

Styrkar
Flagget til Angola Forsvaret:
  • 27 000 (1975)[3]
  • 40 000[4] - 70,000[5]
  • 100 000 (1989-1991)[6]
  • 30 000-50 000 (1992)
  • 90 000-100 000 (2002)[7]

MPLA Paramilitære:

  • 15 000 (2001)

Flagget til Cuba

  • 2 000-10 000 (1975)
  • 28 000 (1978)
  • 40 000 (1987)
  • 55 000 (1987-1988)
  • 50 000 (1989)

Flag of the Soviet Union.svg Sovjetunionen:

  • 1 200 (1985)[8]
Flag of UNITA.svg UNITA:
  • 2 000 - 3,000 (1975)
  • 15 000 (1979)[9]
  • 35 000-65 000 (1987)
  • 50 000 (1989)
  • 30 000-50 000 (1992)
  • 25 000-30 000 (1997)
  • 10 000-20 000 (2002)

Bandeira da FNLA.svg FNLA:

  • 22 000 (1975)
  • 4 000-7 000 (1976)

Flag of Cabinda.svg Cabinda:

  • 3 000 (1975)
  • 7 000 (1984)
  • 2 000 (2002)
Tap
MPLAFlagget til Angola Ukjent

Flagget til Cuba 2,077[10]
Det sovjetiske flagget 54[11]

Militante: Fleire tusen

Flagget til Sør-Afrika 2 300
Flagget til Zaire 600+

Den angolanske borgarkrigen var ein blodig borgarkrig i det sørleg-afrikanske landet Angola frå 1975 til 2002. I konflikten var regjeringa til MPLA på den eine sida og på den andre sida var opprørsgrupper, hovudsakleg UNITA og FNLA.

Omkring 500 000 personar døyde i krigen.

I 1974 førde eit militærkupp i Portugal, kjend som Nellikrevolusjonen, til at diktaturet vart fjerna og erstatta med demokrati. Angola, som portugisisk koloni, fekk sjølvstende i 1975 som følgje av militærkuppet. Då slutta Den angolanske frigjeringskrigen òg, med angolansk siger.

MPLA-regjeringa vart støtta av militær deltaking frå Cuba og Sovjetunionen og vart òg støtta militært av fleire land. Opprørarane fekk militær støtte frå USA og nokre andre land. Sør-Afrika under apartheid-regimet og Zaire (som no er Den demokratiske republikken Kongo) under det totalitære regimet til Mobutu Sese Seko var direkte innblanda i konflikten.

Sovjetunionen trekte seg ut frå Angola i 1989, og Cuba i 1991, og MPLA måtte vere i stand til sjølvforsvar.

Konflikten varte til saman i nærmare 30 år, men det var og rolegare periodar, av og til på grensa til fred. I 1992 vart det signert ein fredsavtale mellom MPLA-regjeringa og opprørarane, men opprørarane starta etter kvart opp å kjempe mot regjeringa.

Det som markerte slutten på borgarkrigen, var at opprørsleiaren Jonas Savimbi frå UNITA vart drepen i februar 2002. Restane av UNITA signerte ein fredsavtale med MPLA, og det vart fred. UNITA og FNLA fekk status som politiske parti som del av eit fleirpartisystem.

Referansar[endre | endre wikiteksten]