Fair Isle

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Fair Isle
North Haven aust på Fair Isle.Foto: Dave Wheeler
North Haven aust på Fair Isle.
Foto: Dave Wheeler
Geografi
Fair Isle is located in
Stad Atlanterhavet
Koordinatar 59°32′N 1°37′WKoordinatar: 59°32′N 1°37′W
Øygruppe Shetlandsøyane
Areal 5,61 km²
Høgaste punkt Ward Hill (217 moh.)
Administrasjon
Land Skottland
Demografi
Folketal 69 (2001)
Folketettleik 12,3 /km²

Fair Isle (av norrønt Frjóey) er øy som ligg om lag halvvegs mellom Shetland og Orknøyane. Ho er 4,8 km lang og 2,4 km brei og har eit areal på 5,61 km². Øya ligg om lag 40 km sørvestom Sumburgh HeadShetland Mainland. Sjølv om Fair Isle ligg litt nærare North Ronaldsay på Orknøyane høyrer ho administrativt inn under Shetland.

Sola går ned over South Lighthouse

Dei fleste av dei om lag 70 innbyggjarane bur på småbruk (såkalla crofts) på den søre delen av øya, medan den nordre delen av øya er dekt av steinete lyngheier. Den vestre kysten er bratt med klipper som kan vere opp til 200 meter høge. Folketalet har gått jamt nedover frå om lag 400 rundt 1900. Ungane på Fair Isle får gå barneskulen heime på øya, men når dei skal ta til i ungdomsskulen må dei reise til Lerwick og gå på internatskule der. Fair Isle vantar restaurant og pub.

Fair Isle har vore busett sidan bronsealderen og grunnlaget for busetnaden har vore det rike fisket i farvatna rundt. Mykje fugl er innom øya i flyttsesongane og ho huser eit permanent fugleobservatorium der ornitologar studerer fuglelivet. Mange sjeldne fugleartar har vorte funne på øya, og Fair Isle er truleg den beste plassen i Vest-Europa om ein vil sjå sky fuglar som tundrapiplerke, stripesongar og starrsongar.

Øya vart kjøpt av National Trust for Scotland i 1954. Seljaren var George Waterson, grunnleggjaren av fugleobservatoriet.

Fair Isle er kjend for strikkegenserane som vert laga på øya. Denne produksjonen er ei viktig inntektskjelde for kvinnene på øya.

Sidan 1982 har to tredelar av energien dei brukar på øya kome frå vindturbinar, medan resten kjem frå eit dieselaggregat.

På Ward Hill vart det under andre verdskrigen hastig sett opp ein radarstasjon av RAF. Ruinane kan enno sjåast. Ved staden ligg også restane etter eit styrta Heinkel He 111-fly.

20. august 1588 forliste flaggskipet til den spanske armadaen, «El Gran Grifón» i vika Stroms Heelor, noko som tvinga dei 300 sjømennene frå skuta til å bu hjå innbyggjarane på øya i seks veker. Skipsvraket vart funne att i 1970.

Transport[endre | endre wikiteksten]

Fly på rullebanen på Fair Isle.
Foto: Dave Wheeler

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Fair Isle

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Denne artikkelen byggjer på «Fair Isle» henta frå Wikipedia på engelsk 14. mai 2007.