Fjellmyrløpar

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Fjellmyrløpar

Status i verda: LC Livskraftig
Status i Noreg: NT Nær truga

Fjellmyrløpar, Limicola falcinellus Foto: alder.share
Fjellmyrløpar, Limicola falcinellus
Foto: alder.share

Systematikk
Rike: Animalia
Rekkje: Chordata
Klasse: Aves
Orden: Charadriiformes
Familie: Scolopacidae
Slekt: Limicola
Art: L. falcinellus
Vitskapleg namn
Limicola falcinellus
Fjellmyrløpar
Namn på andre språk
Svensk Myrsnäppa
Engelsk Broad-billed Sandpiper
Tysk Sumpfläufer
Fransk Bécasseau falcinelle
Russisk Grjazovik (Грязовик)

Fjellmyrløpar (Limicola falcinellus), tidlegare òg kalla breinebbsnipe,[1] er ein liten vadefugl i snipefamilien, Scolopacidae og einaste medlemmen i den biologiske slekta Limicola. Han er ein trekkfugl utbreidd frå Fennoskandia i vest til austlege Sibir i aust i hekketida og trekkjer sørover for overvintring. I Noreg hekkar han i indre delar av Austlandet og Sør-Trøndelag og i Finnmark. Det er tidlegare òg registrert hekking i Nord-Trøndelag og sørlege Nordland.[2]

Skildring[endre | endre wikiteksten]

Dette er ei lita snipe, 15 til 18 centimeter i lengd,[3] litt mindre enn myrsnipe. Fjellmyrløpar er noko tregare i rørslene enn myrsnipe[3] og har kortare bein og eit kraftig, rett nebb som er nedbøygd berre på den ytste spissen. Vaksne individ i hekkedrakt har markerte mønstre med mørkegrå og raudbrun overside og kvit underside. Brystet er kvitt med pilspissforma mørke flekker og han har augebrynstripe og to lyse striper lengre opp på hovudet.

I vinterdrakta er han lysgrå på oversida og kvit under, som ei myrsnipe i vinterdrakt, men med stripene på hovudet. Ryggen på ungfuglar liknar ryggen åt myrsnipe, men dei kvita sidene, buken og det brunstreka brystet kjenneteiknar fjellmyrløparen.

Lokkelyden er ein surrande fløytetone. Spellætet er eit surrande 'brre brre brre', eller samantrekt 'brrebrrebrre' som oftast kan høyrast om natta når dei flyg omkring over hekkeplassen.

Fjellmyrløpar er utbreidd på taigaen frå Skandinavia og austover i Sibir i hekketida. Han er ein utprega trekkfugl som overvintrar i Aust-Afrika, sørlege og søraustlege Asia og Australasia. Hekkefuglar i Skandinavia har trekkrute i søraustleg retning, dei trekkjer sjeldan over Vest-Europa. Under trekket flokkar han seg ofte med andre vadefuglar, og særskilt myrsniper.

Fjellmyrløpar hekkar på våte myrer i bjørkeregionen og i barskog. Paringsspelet innleier hekkinga, spelet inneheld spelflukt og song av hannen. Reiret er ei grope i marka, der hoa legg 3-4 egg. Begge foreldre rugar egga, og klekking skjer etter ca. tre veker.

Desse fuglane søkjer føde på gjørmete kyststriper og på våtmarker. Dei lokaliserer byttet med synet plukkar føda med nebbet. Insekt og mindre virvellause dyr dominerer dietten.

Arten delast oftast inn i to underartar:[4]

  • Limicola falcinellus falcinellus - nominatforma hekkar i nordre Skandinavia og i dei nordvestre delane av Russland. Har markerte kronestriper.
  • Limicola falcinellus sibirica - hekkar frå Tajmyrhalvøya austover til Kolymaelva.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Vik, Rolf; Karl Aage Tinggaard (1962). Fuglene i farger. Oslo: Aschehoug (W. Nygaard). 
  2. Bangjord, Georg. «Fjellmyrløpar Limicola falcinellus i Norske fugler, Norsk Fugleatlas på NOF sin nettstad». Norsk Ornitologisk Forening. http://birdlife.no/fuglekunnskap/fugleatlas/index.php?taxon_id=4608. Henta 21. februar 2011. 
  3. 3,0 3,1 Svensson, Lars et al, (1999) Gyldendals store fugleguide, Gyldendal ISBN 82-05-25554-7
  4. Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, and C. L. Wood (20. desember 2010) (Excel spreadsheet), The Clements checklist of birds of the world: Version 6.5, Cornell Lab of Ornithology, http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/Clements%206.5.xls/view 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]