Freie Demokratische Partei

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Freie Demokratische Partei (FDP), på norsk Det frie demokratiske partiet, er eit liberalt politisk parti i Tyskland. Det er medlem av Den liberale internasjonale, og kan soleis sjåast som eit systerparti til Venstre i Noreg. Ved forbundsdagsvalet i Tyskland i 2005 vart det det tredje største partiet, med 9,8 % av listerøystene og 61 representantar i forbundsdagen (av 614). Det er det største opposisjonspartiet i Tyskland. Leiaren, sidan 2001, er Guido Westerwelle.

Partiet er meir marknadsliberalt orientert enn sitt norske søsterparti. Det er svært positivt til EU og går inn for tettare europeisk integrasjon og felles utanriks- og tryggjingspolitikk.

Partiet si ungdomsrørsle heiter Junge Liberale (Julis).

Historie[endre | endre wikiteksten]

FDP har røtene sine i tidlegare liberale parti i tysk historie. Under Weimar-republikken i mellomkrigstida eksisterte mellom anna dei to partia Deutsche Demokratische Partei (Det tyske demokratiske partiet) og Deutsche Volkspartei (Det tyske folkepartiet). Desse partia oppløyste seg under press frå nazistane i 1933. Etter den andre verdskrigen vart fleire liberale parti grunnlagde i den vestlege okkupasjonssona av Tyskland. Die Freie Demokratische Partei vart grunnlagd 11. desember 1948 i Heppenheim an der Bergstraße, som ei samanslutning av alle liberale parti i den vestlege okkupasjonssona. Første formann var Theodor Heuss. Staden for partigrunnleggjinga vart vald, fordi det 10. oktober 1847 fann stad eit møte der i forkant av den liberale marsrevolusjonen i 1848. Ved dei første forbundsdagsvala i Vest-Tyskland 14. august 1949 fekk partiet 11,9 % av røystene. I september same år vart partileiaren Theodor Heuss vald til den første presidenten i Forbundsrepublikken Tyskland (BRD).

FDP har delteke i koalisjonsregjeringar med begge dei to store partia i Tyskland, det konservative CDU og det sosialdemokratiske SPD. Tilsaman har det site i forbundsregjeringa i 42 år, meir enn nokon andre parti, men alltid som det minste partiet i ei koalisjonsregjering. Oppslutninga ved forbundsdagsval har stort sett lege rundt 10 %. Partiet hadde forbundspresidenten frå 1949 - 1959 (Theodor Heuss) og frå 1974 - 1979 (Walter Scheel).

Partileiarar frå 1948[endre | endre wikiteksten]

Valresultat[endre | endre wikiteksten]

Val til Forbundsdagen 1949-2005
Årstal Prosent av røystene Mandat
2009 14,6 % 93
2005 9,8 % 61
2002 7,4 % 47
1998 6,2 % 43
1994 6,9 % 47
1990 11,0 % 79
1987 9,1 % 46
1983 6,9 % 34
1980 10,6 % 53
1976 7,9 % 39
1972 8,4 % 41
1969 5,8 % 30
1965 9,5 % 49
1961 12,8 % 67
1957 7,7 % 41
1953 9,5 % 48
1949 11,9 % 52

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]