Fugleslekta Passer

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Fugleslekta Passer


Hannar av boarsporv i NamibiaFoto: Hans Hillewaert
Hannar av boarsporv i Namibia
Foto: Hans Hillewaert

Systematikk
Rike: Animalia
Rekkje: Chordata
Klasse: Aves
Orden: Passeriformes
Familie: Passeridae
Slekt: Passer
Artar
  • Sjå tekst
Vitskapleg namn
Passer

Passer er ei biologisk slekt av sporvar i «den gamle verda». Desse sporvane er tjukkfalne, små brune eller grå fuglar, ofte med svarte, gule eller kvite teikningar. Typisk lengd er 10-20 centimeter, dei har korte halar og korte, koniske nebb. Dei er selskaplege og vil danne store flokkar, og nokre, men ikkje gråsporv, har behageleg læte.[1]

Dei fleste medlemmene finst naturleg i opne habitat i varmare klima i Afrika og sørlege Eurasia. Ifølgje ein molekylær studie publisert i 2001, har slekta opphav i Afrika, og boarsporv har den mest basale avstamminga.[2] Fleire artar har tilpassa seg busetjingar åt menneske. Med hjelp av nære relasjonar til menneske, har spesielt gråsporv nytta høve til å utvide utbreiinga si langt utover kva som truleg var den opphavlege heimplassen i Midtausten.[3] Bortsett frå naturleg kolonisering, har gråsporv vorte introdusert til mange delar av verda utanfor sitt naturlege utbreiingsområde, inkludert Amerika, Afrika sør for Sahara og Australia. Pilfink har òg vorte innført i mindre skala, med populasjonar i Australia og lokalt i Missouri og Illinois i USA.[3]

Passer-sporvar byggjer eit rotete reir, som, avhengig av art og hekkeområdet, kan vere i ein busk eller eit tre, eit naturleg hòl i eit tre, i ein bygning eller i taktekkinga, eller i store reirstrukturar som storkereir. Kullet kan vere på opptil åtte egg og blir ruga av begge foreldra, vanlegvis i 12-14 dagar. Det tar deretter 14-24 dagar før ungane er flygedyktige.[4]

Passer-sporvar beitar primært på bakken som frøetarar, sjølv om dei òg et små insekt spesielt i hekketida. Nokre få artar, som gråsporv og landsbysporv, søkjer føde rundt byar, og er nestan altetande.[5]

Artslista[endre | endre wikiteksten]

Passer i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011 [6] med norske namn etter Norske navn på verdens fugler. [7]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Clement, Peter; Harris, Alan; Davis, John (1993). Finches and Sparrows: an Identification Guide. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-03424-9. 
  2. Allende, Luise M.; Rubio, Isabel; Ruiz del Valle, Valentin; Guillén, Jesus; Martínez-Laso, Jorge; Lowy, Ernesto; Varela, Pilar; Zamora, Jorge et al. (2001). «The Old World sparrows (genus Passer) phylogeography and their relative abundance of nuclear mtDNA pseudogenes» (PDF). Journal of Molecular Evolution 53 (2): 144–154. PMID 11479685. Arkivert frå originalen den 21 July 2011. 
  3. 3,0 3,1 Summers-Smith, J. D. (1990). «Changes in distribution and habitat utilisation by members of the genus Passer». I Pinowski, J.; and Summers-Smith, J. D.. Granivorous birds in the agricultural landscape. Warszawa: Pánstwowe Wydawnictom Naukowe. ss. 11–29. ISBN 83-01-08460-X. 
  4. Groschupf, Kathleen (2001). «Old World Sparrows». I Elphick, Chris; Dunning, Jr., John B.; Sibley, David. The Sibley Guide to Bird Life and Behaviour. London: Christopher Helm. ss. 562–564. ISBN 0-7136-6250-6. 
  5. Summers-Smith, J. Denis (1988). The Sparrows: a study of the genus Passer. illustrated by Robert Gillmor. Calton, Staffs, England: T. & A. D. Poyser. ISBN 0-85661-048-8. 
  6. Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, and C. L. Wood (august 2011) (Excel spreadsheet), The Clements checklist of birds of the world: Version 6.6, Cornell Lab of Ornithology, http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/Clements%20Checklist%206.6.xls/view, henta 7. januar 2012 
  7. Syvertsen, P. O., Ree, V., Hansen, O. B., Syvertsen, Ø., Bergan, M., Kvam, H., Viker, M. & Axelsen, T. 2008. Virksomheten til Norsk navnekomité for fugl (NNKF) 1990-2008. Norske navn på verdens fugler. Norsk Ornitologisk Forening sin nettstad (publisert 22.5.2008)

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]