Fylkeskommune

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Fylkeskommune er i Noreg nemninga på delar av administrasjonen, eller styresmakta i eit fylke. Fylkesmannen (fylkesmannsembetet) har på vegne av den norske staten òg styringsoppgåver i eit fylke. Fylkeskommunen vert utgjort av fylkesting, fylkesutval, fylkesordførar og ein fylkeskommunal administrasjon. Fylkestinget vert vald av innbyggjarane i fylket ved kommune- og fylkestingsval. Før 1975 vart fylkestinget utgjort av ordførarane i dei ulike kommunane, eller ein annan av kommunestyrerepresentantane. I 1977 innførte ein direkte fylkesskatt som skulle dekka utgiftene til eit fylke; tidlegare hadde fylkeskommunen fått pengane sine frå kommunane.

Historikk[endre | endre wikiteksten]

Amta skifta i 1919 namn til fylke. Representantane til Amtsformannskapet (seinare Fylkestinget) vart heilt fram til 1964 valde av og blant representantane i kommunestyra i alle landkommunane i fylket. Ein representant frå kvar kommune vart vald.

Frå 1964 kom også bykommunane med i skipnaden. Kommunane måtte dekkje dei utgiftene Fylkestinget vedtok gjennom repartisjonsskatten. I 1976 gjekk fylkeskommunen over frå å vere sekundærkommune til å bli primærkommune på line med kommunane. Det vart direkte val til Fylkestinget, direkte skatt og eigen administrasjon. Fylkesrådmannsfunksjonen vart skilt ut frå fylkesmannsembetet.

Stortinget vedtok Lov om kommuner og fylkeskommuner i 1961, og frå 1964 velde kommunestyra inn representantar til fylkestinga etter innbyggjartal. Direkte val til fylkesting vart vedteke av Stortinget i 1974. Det vart i 1975 for fyrste gong skipa til direkte val til fylkesting.

Det var semje i Stortinget og forpliktande formuleringar i Soria Moria-erklæringa til den raud-grøne fleirtalsregjeringa om at fylkeskommunane skulle erstattast med folkevalde regionar innan 2010. Dette har likevel ikkje skjedd.

Dagens fylke[endre | endre wikiteksten]

Nummer
(ISO 3166-2:NO)
Namn Adm. senter Folketal[1] Areal[2] Tal komm. Kart Våpen Målform[3] Fylkesordførar Parti Fylkesmann
01 Østfold Sarpsborg 3&505&282000&282 000 3&503&4182.19&4 182,19 18 Østfold markert med mørk blå på Norgeskartet Østfolds fylkesvåpen bokmål Ole Haabeth Ap Anne Enger
02 Akershus Oslo 3&505&566399&566 399 3&503&4918.05&4 918,05 22 Akershus markert med mørk blå på Norgeskartet Akershus' fylkesvåpen nøytral Nils Aage Jegstad H Valgerd Svarstad Haugland
03 Oslo Oslo 3&505&623966&623 966 3&502&454.03&454,03 1 Oslo markert med mørk blå på Norgeskartet Oslos kommunevåpen nøytral Fabian Stang[n 1] H Felles med Akershus
04 Hedmark Hamar 3&505&193719&193 719 3&504&27399.61&27 399,61 22 Hedmark markert med mørk blå på Norgeskartet Hedmarks fylkesvåpen nøytral Arnfinn Nergård Sp Sylvia Brustad (kst.)
05 Oppland Lillehammer 3&505&187254&187 254 3&504&25189.61&25 189,61 26 Oppland markert med mørk blå på Norgeskartet Opplands fylkesvåpen nøytral Audun Tron Ap Kristin Hille Valla
06 Buskerud Drammen 3&505&269003&269 003 3&504&14910.76&14 910,76 21 Buskerud markert med mørk blå på Norgeskartet Buskeruds fylkesvåpen nøytral Roger Ryberg Ap Kirsti Kolle Grøndahl
07 Vestfold Tønsberg 3&505&238748&238 748 3&503&2224.36&2 224,36 14 Vestfold markert med mørk blå på Norgeskartet Vestfolds fylkesvåpen bokmål Per-Eivind Johansen H Erling Lae
08 Telemark Skien 3&505&170902&170 902 3&504&15299.22&15 299,22 18 Telemark markert med mørk blå på Norgeskartet Telemarks fylkesvåpen nøytral Gunn Marit Helgesen H Kari Nordheim-Larsen
09 Aust-Agder Arendal 3&505&112772&112 772 3&503&9158.16&9 158,16 15 Aust-Agder markert med mørk blå på Norgeskartet Aust-Agders fylkesvåpen nøytral Laila Øygarden Ap Øystein Djupedal
10 Vest-Agder Kristiansand 3&505&176353&176 353 3&503&7276.38&7 276,38 15 Vest-Agder markert med mørk blå på Norgeskartet Vest-Agders fylkesvåpen nøytral Thore Westermoen KrF Ann-Kristin Olsen
11 Rogaland Stavanger 3&505&452159&452 159 3&503&9375.91&9 375,91 26 Rogaland markert med mørk blå på Norgeskartet Rogalands fylkesvåpen nøytral Tom Tvedt Ap Harald Thune (kst.)
12 Hordaland Bergen 3&505&498135&498 135 3&504&15440.03&15 440,03 33 Hordaland markert med mørk blå på Norgeskartet Hordalands fylkesvåpen nynorsk Torill Selsvold Nyborg KrF Lars Sponheim
13 ikkje i bruk[n 2]
14 Sogn og Fjordane Leikanger 3&505&108700&108 700 3&504&18622.73&18 622,73 26 Sogn og Fjordane markert med mørk blå på Norgeskartet Sogn og Fjordanes fylkesvåpen nynorsk Nils R. Sandal Sp Oddvar Flæte
15 Møre og Romsdal Molde 3&505&259404&259 404 3&504&15113.67&15 113,67 36 Møre og Romsdal markert med mørk blå på Norgeskartet Møre og Romsdals fylkesvåpen nynorsk Olav Bratland H Lodve Solholm
16 Sør-Trøndelag Trondheim 3&505&302755&302 755 3&504&18855.75&18 855,75 25 Sør-Trøndelag markert med mørk blå på Norgeskartet Sør-Trøndelags fylkesvåpen nøytral Tore O. Sandvik Ap Kåre Gjønnes
17 Nord-Trøndelag Steinkjer 3&505&134443&134 443 3&504&22414.73&22 414,73 24 Nord-Trøndelag markert med mørk blå på Norgeskartet Nord-Trøndelags fylkesvåpen nøytral Gunnar Viken[n 3] H Inge Ryan
18 Nordland Bodø 3&505&239611&239 611 3&504&38460.31&38 460,31 44 Nordland markert med mørk blå på Norgeskartet Nordlands fylkesvåpen nøytral Mariette Korsrud[n 4] Ap Hill-Marta Solberg
19 Troms Tromsø 3&505&160418&160 418 3&504&25869.69&25 869,69 25 Troms markert med mørk blå på Norgeskartet Troms' fylkesvåpen nøytral Terje Olsen[n 5] H Svein Ludvigsen
20 Finnmark Vadsø 3&504&74534&74 534 3&504&48615.91&48 615,91 19 Finnmark markert med mørk blå på Norgeskartet Finnmarks fylkesvåpen nøytral Runar Sjåstad Ap Gunnar Kjønnøy
21 Svalbard
22 Jan Mayen
23 Kontinentalsokkelen

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Parlamentarisk, Stian Berger Røsland er byrådsleder
  2. Bergen blei slått saman med Hordaland i 1972, forsvann nummeret 13 frå fylkesnummerserien.
  3. Parlamentarisk, fylkesrådsleder er Alf Daniel Moen (Ap)
  4. Parlamentarisk, fylkesrådsleder er Odd Eriksen (Ap)
  5. Parlamentarisk, fylkesrådsleder er Pia Svensgaard (Ap)

Sysselmannsembetet er administrativt underlagt Justisdepartementet[4], høyrer ikkje til noko fylke og utgjer heller ikkje eit fylke.

Fylkesnummeret høyrer til Statistisk sentralbyrå, og er ein del av den internasjonale standarden ISO 3166, spesifikt ISO 3166-2.

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]