Grazia Deledda

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Grazia Deledda (fødd 27. september 1871 i NuoroSardinia; død 15. august 1936 i Roma) var ei italiensk forfattarinne som i 1926 fekk Nobelprisen i litteratur «för hennes av hög idealitet burna författarskap, som med plastisk åskådlighet skildrat livet på hennes fäderneö och med djup och värme behandlat allmänt mänskliga problem.»[1][2]

Grazia Deledda i 1926
Nobelprisen i litteratur
Nobelprisen i litteratur
1926

Liv og virke[endre | endre wikiteksten]

Grazia Deledda kom frå ein velhavande familie og fekk språkundervisning allereie i barneåra. Som 15-åring fekk ho i 1886 publisert forteljingar og dikt i sardiske aviser. Frå år 1900 budde ho i Roma med to søner og ektemannen Palmiero Madesani, som var statstenestemann i forsvarsdepartementet.

Deledda blir rekna som ei av dei viktigaste naturalistiske forfattarane innan italiensk litteratur. I romanane sine skildrar ho det harde livet til det sardiske folket. Verka er lagnadsromanar der kvinner ofte er sentrale figurar rivne mellom konfliktar om ære, tru og fordommar frå omgjevnaden.[3] Dei seinare verka utspelar seg i Italia, men knyter likevel an til heimplassen hennar.

I verka hennar kan ein spore påverkning frå Giovanni Verga sin verismo og i blant Gabriele D'Annunzio sin decadentismo.

Verk i utval[endre | endre wikiteksten]

Deledda med mann og ein son
  • Fior di Sardegna, 1892
  • La via del male, 1896a, omarbeidd i 1916
  • Il tesoro, 1897
  • Elias Portolú, 1900
  • Sino al confine, 1910
  • Nel deserto, 1911
  • Canne al vento, 1913
  • Marianna Sirca, 1915
  • Annalena Bilsini, 1927

Omsetjingar til norsk[endre | endre wikiteksten]

  • Hjemve, 1929
  • Annalena Bilsini, 1929
  • På onde veier, 1928
  • Efeuen, 1928
  • Siv som svaier i vinden, 1927
  • Flukten til Egypten, 1927
  • Den ensomme mands hemmelighet, 1925
  • Aske, 1925

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. "for her idealistically inspired writings which with plastic clarity picture the life on her native island and with depth and sympathy deal with human problems in general".
  2. Nobelprisen i litteratur 1926 på nobelprize.org
  3. Leksikonredaksjonen til forlaget F.A.Brockhaus (red.): Nobelpreise. Chronik herausragender Leistungen. Mannheim 2001, ISBN 3-7653-0491-3, s. 264.

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Irene Ferchl, Es genügt, das innere Leben zu leben, i Charlotte Kerner; Nicht nur Madame Curie - Frauen, die den Nobelpreis bekamen, Belz Verlag Weinheim und Basel 1999, ISBN 3-407-80862-3
  • Gertraude Wilhelm (red.): Die Literaturpreisträger - Ein Panorama der Weltliteratur im 20. Jahrhundert, Econ Taschenbuch VErlag Düsseldorf, 1983, ISBN 3-612-10017-3
  • Red. E. Cecchi, samla verk, 4 bind. 1941-1955

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Grazia Deledda