Herøy kommune i Møre og Romsdal
-
For kommunen i Nordland fylke, sjå Herøy kommune i Nordland.
| Herøy kommune i Møre og Romsdal | |
|---|---|
 |
 |
| Komm.nr. | 1515 |
| Fylke | Møre og Romsdal |
| Adm.senter | Fosnavåg |
| Areal | 120 km² |
| Folkemengd | 8 736 (1. jan 2012) |
| Politikk | |
| Ordførar (2007-) | Arnulf Goksøyr (H) |
| Målform | Nynorsk |
| Nettstad | www.heroy.kommune.no |
| Folketalsutvikling 1951-2010[1] | |
 |
|
| Herøy kommune i Møre og Romsdal på Commons | |
Herøy er ein kommune på Sunnmøre i Møre og Romsdal. Herøy grensar mot Sande i sørvest, mellom Gursken og Leikong på Gurskøy. Over Rovdefjorden i sør grensar Herøy mot Vanylven og Herøy kommune i Møre og Romsdalolda. I aust går grensa mot Ulstein ved Dragsundbrua over til øya Hareidlandet.
Herøy har (per 2008) 8 353 innbyggjarar. Kommunesenteret Fosnavåg ligg på Bergsøya, og har sidan 2000 hatt bystatus. Herøy er ein øykommune utan direkte fastlandstilknytning, men der bruer knyter saman alle øyane med busetnad. Øya Runde er kanskje den mest kjende staden i Herøy, både nasjonalt og internasjonalt. Rundefjellet er det sørlegaste fuglefjellet i Norden, det største sør for Røst, og med koloniar av mellom anna lundefugl. På Runde ligg Runde Miljøsenter er ein internasjonal miljøforskingsstasjon, eit formidlingssenter og ein møteplass for kurs, seminar og konferansar. Senteret er flunkande nytt.
Hurtigruta har Torvik på Leinøya, som ein av dei faste stoppestadane.
Herøy har to lokalaviser. Papiravisa Vestlandsnytt og nettavisa Herøynytt.
I Herøy er det tre kyrkjesokn, ei Luthersk frikyrkje, ei pinsekyrkje og 13 bedehus.
Ein person frå Herøy vert kalla ein herøyværing.
Innhaldsliste |
Kultur og idrett [endre]
Kyrkja har og har hatt ein sterk posisjon i Herøy, noko som har ført til at mykje av kulturlivet har vore knytta opp mot kyrkjene og bedehusa. Spesielt etter andre verdskrigen byrja òg idretten å ta seg opp, og Bergsøy IL vart oppretta i 1944, Moldtustranda IL i 1950 og på 1970-talet Tjørvåg IL. Bortimot 10 % av ibuarane i kommunen er medlem i Bergsøy IL.
I 1982 stod Herøy kulturhus ferdig, eit fleirbruksbygg som gjorde det mogleg å samle mykje av kulturaktivitetane under same tak, mellom anna teater, musikk, kino, kunstutstillingar og innendørsidrett. Om lag samstundes var Bergsøy sitt herrelag i fotball på sin førebelse topp i den nest høgste divisjonen. Med Herøyspelet Kongens Ring fekk kommunen sitt eige historiske spel i 1992, og i 2002 opna Jakobsenhuset dørene, ein arena for mindre og kanskje smalare kulturelle aktivitetar.
I Fosnavåg vert det arrangert Maritim Sommarfestival, Makrellfestival og Pirfestival.
Forsking [endre]
«Runde Miljøsenter» [endre]
Runde Miljøsenter er ein internasjonal miljøforskingsstasjon, eit formidlingssenter og ein møteplass for kurs, seminar og konferansar. Miljøsenteret husar òg ei fugleutstilling og ei utstilling av gull- og sølvmyntar og andre gjenstandar frå Akerendamforliset. Sidan plassen ligg i eit freda og svært sårbart naturområde, har bygget det fremste innan miljøteknologi, med fokus på miljøvennleg bygningsmateriale, energieffektivitet, vass-sparing og gjenbruk av eige avfall og avløpsvatn. I Miljøsenteret er det offentleg toalett.
Folketalsutvikling [endre]
Folketalsutvikling for Herøy kommune frå 1900:
| 1900[2] | 1.12.1920[3] | 1.12.1930[4] | 3.12.1946[4] | 1.1.1951[5] | 1.1.1961[5] | 1.1.1971[5] | 1.1.1981[5] | 1.1.1991[5] | 1.1.2001[5] | 1.1.2010[5] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3501a | 4533a | 5022a | 5912a | 6408a | 7533a | 7784 | 7996 | 8142 | 8359 | 8383 |
a Dette talet omfattar gardane Brekke, Seljeset og Skoge i Gurskedalen, som vart overført frå Herøy kommune til Sande kommune i 1964. Dette området hadde då 25 innbyggjarar. Talet omfattar òg Eiksund krins med øya Eika, som vart overført til Ulstein kommune i 1964. Dette området hadde då 222 innbyggjarar.
Kjende personar frå Herøy [endre]
- Lars Ivar Moldskred — fotballspelar i Molde FK
- Svein Møller (1958–1999) — kantor og komponist
- Gerald Pettersen — skodespelar
- Bjarne Rabben (1907– ) — forfattar, lokalpolitikar, målmann, bonde, avhaldsmann og ferdatalar
- Trude Teige — forfattar, reporter i TV2
- Ragnar Thorseth — eventyrar
- Trond Waage — tidlegare barneombod
- Arnulf Goksøyr (1963–), politikar
- Laura Djupvik (1970-), journalist og forfattar.
- Olav Paulson (1822-1896), lærebokforfattar
Sjå òg [endre]
- Øyar, holmar og skjer i Herøy
- Gardar i Herøy
- Grunnkrinsar i Herøy
- Bruer i Herøy
- Runde Miljøsenter
- Runde Turistinformasjon
Bakgrunnsstoff [endre]
Fotnotar [endre]
- ↑ Kjelde: SSB
- ↑ "Hjemmehørende folkemengde Møre og Romsdal 1801-1960 frå Registreringssentral for historiske data
- ↑ Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
- ↑ 4,0 4,1 Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Folkemengd i Herøy 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
| Kommunar i Møre og Romsdal | ||
|---|---|---|
| Sunnmøre | Giske · Haram · Hareid · Herøy · Norddal · Sande · Skodje · Stordal · Stranda · Sula · Sykkylven · Ulstein · Vanylven · Volda · Ørskog · Ørsta · Ålesund |  |
| Romsdal | Aukra · Fræna · Midsund · Molde · Nesset · Rauma · Sandøy · Vestnes | |
| Nordmøre | Aure · Averøy · Eide · Gjemnes · Halsa · Kristiansund · Rindal · Smøla · Sunndal · Surnadal · Tingvoll | |
