Hovudside

Utvald artikkel veke 21: Isar

Isar er ei 295 km lang elv i Austerrike og Tyskland. Ho er ei av sideelvene til Donau. Etter Inn og Lech er Isar den tredje viktigaste tyske sideelva til Donau. Tidlegare var elva brei og grunn, med mange øyar av grus og sand. Bortsett frå nokre plassar lengst opp er dette preget regulert bort. Middelvassføringa er 175 m³/s (til samanlikning har Glomma 700 m³/s).

Isar er utsett for flaum og før ho vart regulert skapte elva ofte flaum i byane langs elva og gjorde store øydeleggingar og tok livet av mange menneske. I 1813 kollapsa ei bru i München under ein flaum og 100 menneske mista livet. På 1920-talet byrja ein å byggje vasskraftverk, og frå 1954 til 1959 bygde ein Sylvensteinspeicher for å produsere straum og for å verne mot flaumar. Dette førte mellom anna til at landsbyen Fall var lagd under vatn. Når vassnivået i reservoaret er svært lågt, kan ein framleis sjå kyrkjetårnet stikke ut av vatnet. Les meir!

Utvald bokmålsartikkel veke 21:

Slaget ved Alvøen var et sjøslag som ble utkjempet mellom en engelsk fregatt og en norsk styrke bestående av fire kanonjoller og en kanonsjalupp, 16. mai 1808. Slaget fant sted i Vatlestraumen ved Alvøen like sørvest for Bergen.

Den britiske fregatten HMS «Tartar» var på vei inn til Bergen for å uskadeliggjøre eller ta i prise et hollandsk kaperfartøy som hadde søkt inn til Bergen for reparasjon. Om kvelden den 15. mai løp det inn melding til Bergenhus om at en engelsk fregatt var i leden. Om natten/morgenen den 16. mai ble fem norske kanonfartøyer sendt ut for å møte fienden.

Slaget varte i vel en time og endte med at fregatten flyktet ut Hjeltefjorden. Engelskmennene tapte 12 mann og skipet fikk store materielle skader. Blant de falne var skipssjefen selv. De norske tapene skrev seg til fem mann, i tillegg til flere sårede. Trefningen fikk betydning da en så at små kanonbåter kunne bekjempe større fartøy innenskjærs langs norskekysten. Les mer...

Dagen i dag

torsdag 22. mai 2008

• Henning og Henny har namnedag

• Jemen har nasjonaldag

Visste du at ...

• ...Skulesongboka til Mads Berg er trykt i ein million eksemplar sidan ho fyrste gongen vart utgjeven i 1914?
• ...elva Rawa i Polen visstnok var så forureina tidleg i 1990-åra at ho berre inneheldt 14 % vatn då ho rann ut av Katowice?
• ...Oppstadåa i Hedmark er ei av to elvar i Noreg som kan renne begge vegar?
• ...vatnet i Engavatnet i Brønnøy stundom kan forsvinne heilt på grunn av grottesystem under vatnet og at dette kan skje så raskt at fisk vert liggande igjen på botn?
• ...Christian Reithmann fann opp firetaktsmotoren i 1860, 17 år før Nikolaus August Otto, som òg tok patent på oppfinninga?

Fakta ovanfor er tekne frå nokre av dei nyaste artiklane våre – arkiv