I Dovregubbens hall

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

I Dovregubbens hall er eit stykke, Opus 23, komponert av Edvard Grieg for skodespelet Peer Gynt av Henrik Ibsen. Det hadde premiere i Oslo den 24. februar 1876. Det vart seinare trekt ut som det siste stykket av Peer Gynt, Suite No. 1, Op. 46.) Sjølv om framføringa av heile stykket berre varer to og eit halv minutt, har det eit lett gjenkjenneleg tema som har gjeve stykket eit ikonstatus i popkulturen.

Peer Gynt er eit eventyr skriven på rim og fortel soga om Peer. Sekvensen som er skildra musikalsk i I Dovregubbens hall er når Peer snik seg inn i slottet til Dovregubben. Stykket skildrar så korleis Peer prøver å rømme frå Dovregubben og trolla hans.

Musikken[endre | endre wikiteksten]

Det kjende temaet, skriven i H-moll, går slik:

Mountain King theme.PNG

Det enkle temaet startar sakte og roleg i dei lågaste registera til orkesteret. Det vert først spelt av celloar og fagottar, som uttrykker Peer Gynt som listar seg avgarde. Temaet vert gjenteke men endra litt kvar gong med eit par forskjellige stigande tonar og så transponert opp til ein rein kvint (til fissdur) og spelt på forskjellige instrument: desse er trolla til Dovregubben.

Mountain King theme2.png

Dei to instrumentgruppene går så inn og ut av forskjellige oktavar og «kolliderer» til slutt med kvarandre i same tonehøgd. Trolla har då oppdaga Peer og jagar etter han. Tempoet aukar gradvis opp til ein prestissimo-finale og musikken vert gradvis høgare og meir melodisk.

Dovregubben sjølv tordnar inn i det musikalske bilete og møter Peer, som raskt spring den andre vegen. Dette kan ein høyre som lange rekkjer diatoniske steg, med korte, stille augneblink mellom når Dovregubben leitar etter Peer som har gøymd seg. Peer vert til slutt oppdaga og musikken vert på sitt høgaste og raskaste når han spring ut av grotta. Ei rekkje cymbalar og pauker kjem så inn og dei andre instrumenta vert stille. Fjellet raser saman og tar truleg livet av alle trolla som hadde jaga etter Peer. Stykket endar, både musikalsk og teatralsk, med å gå tilbake til det tonisk og endar på ein H-moll-akkord, som uttrykker at Peer klarte å rømme.

Teksten til songen i Peer Gynt[endre | endre wikiteksten]

(Troll-hoffmennene): Slagt ham! Kristenmands søn har dåret.
Dovregubbens veneste mø!
Slagt ham!
Slagt ham!
(ein trollunge): Må jeg skjære ham i fingeren?
(ein annan trollunge): Må jeg rive ham i håret?
(ei trolljente): Hu, hej, lad mig bide ham i låret!
(ei trollheks med ause): Skal han lages til sod og sø?
(ei anna trollheks med øks): Skal han steges på spid eller brunes i gryde?
(Dovregubben): Isvand i blodet!

Stykket i popkulturen[endre | endre wikiteksten]

Temaet er spelt av mange artistar opp gjennom åra. Nokre av desse er:

Band/Artist Album Song Merknad
Apocalyptica Cult «Hall of the Mountain King»  
Big Brother and the Holding Company      
Captain Jack Dance Dance Revolution games «Dream a Dream»  
Delinquent Habits Merry Go Round «The Kind» nyttar tema
Dj Falk   «Hall of the mountainking» nyttar tema
The Diffs Self-Titled «Can't Escape» nyttar tema
Electric Light Orchestra On the Third Day «In the Hall of the Mountain King»  
Erasure The Circus «In the Hall of the Mountain King»  
Helloween Walls of Jericho «Gorgar» nyttar tema
Machito   «El Salón del Rey del Mambo»  
mc chris   «Peer Gynt» nyttar tema
Pirum Svett «I Dovregubbens hall» Mannskor syng a cappella
Rainbow Stranger in Us All «Hall of the Mountain King»  
DJ Ruffneck   «Ruffneck rules da artcore scene» nyttar tema
Anselmo Sacasas   «The Hall of the Mambo King»  
Saga Detours    
Savatage Hall of the Mountain King «Prelude to Madness»  
Ska-P Eurosis "Simpático Holgazán" nyttar tema
SRC Milestones   medley med Bolero
2PM «Mountain King»
Van Helsing's Curse Oculus Infernum «Tubular Hell» nyttar tema
Vernian Process Catalysts «In the Hall of the Mountain King»  
Vintersorg Till Fjälls «För Kung Och Fosterland» nyttar tema
Rick Wakeman   «Journey to the Centre of the Earth» nyttar tema
The Who The Who Sell Out «Hall of the Mountain King» bonus på nyutgjeving frå 1995
Wolf Hoffmann Classical «In the Hall of the Mountain King»  
The Wombles   «Hall of the Mountain Womble»  

Filmar, TV-program og videospel der stykket medverkar[endre | endre wikiteksten]

  • Fritz Lang-filmen M (1931). Peter Lorres karakter - barnemordaren Franz Beckert - plystrar konstant I Dovregubbens hall.
  • The Ren & Stimpy Show-episoden Big Baby Scam, når den nakne gamle mannen med kyllingbein festa til hovudet plystrar melodien.
  • Thrilleren Noe for enhver (1993), basert på boka Needful Things av Stephen King.
  • Thrilleren Public Access (1993), regissert av Bryan Singer.
  • Traileren til filmen Grinchen, regissert av Ron Howard.
  • Filmen Rat Race (2001), når Duane og Blaine vert dradd opp i radiotårnet ved flyplassen.
  • Traileren til filmen Duplex (2003).
  • Michael Moore-dokumentaren Bowling for Columbine (2002).
  • Komedien RV (2006) med Robin Williams og Jeff Daniels.
  • Den animerte serien The Adventures of Sonic the Hedgehog (1993).
  • Den animerte serien Inspector Gadget (1983-1986).
  • Filmen The Pied Piper of Hamelin (1957).
  • Videospelet Shamus nyttar stykket i tittelmusikken.
  • Videospelet Manic Miner (1983) nyttar stykket som tittelmusikk.
  • Videospelet Project Gotham Racing 4 (2007) nyttar stykket som bakgrunnsmusikk.
  • Filmen Scoop (2006), med Woody Allen.
  • Den animerte Disney-serien Little Einsteins (2007).
  • Filmen The Social Network (2010), under rokonkurransen.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]