Jens Christian Hauge
Jens Christian Hauge (15. mai 1915–30. oktober 2006) var ein norsk jurist og politikar. Han er mest kjend som heimefrontmann, politikar for Arbeidarpartiet, og for å ha hatt ymse verv i tilknytting til industri. Jens Christian Hauge er ofte omtalt som «Jens Chr. Hauge». I tillegg opererte han med ymse dekknamn i si tid som leiar for Milorg. Milorg var ein del av heimefronten i Noreg under andre verdskrig.
Hauge vart fødd i tidlegare Aker kommune. Kommunen vart seinare ein del av Oslo. Hauge vart utdanna jurist i 1937. Han vart domarfullmektig i 1938, og var prispolitifullmektig frå 1940 til 1941. I 1942 vart han distriktsinspektør for Milorg på Austlandet. Deretter avanserte han til å verta den øvste leiaren for Milorg i tida frå 1943 til 1945. Han var Milorg sin representant i leiinga for heimefronten frå hausten 1944.
Etter krigen var han sekretær for statsminister Einar Gerhardsen frå juni 1945. Han var forsvarsminister i Einar Gerhardsen si andre regjering frå 5. november 1945 til 6. januar 1952. Frå 1954 var han høgsterettsadvokat. Han var justisminister i Einar Gerhardsen si tredje regjering frå 22. januar 1955 til 1. november 1955.
Som forsvarsminister var Hauge sentral som pådrivar for at Noreg skulle verta med i NATO. Han var òg sentral i oppbygginga av forsvarsindustri og i opprettinga av Forsvarets forskningsinstitutt hausten 1945. Han var òg sentral i høve til Institutt for Atomenergi, oppretta i 1948.
Som advokat hadde Hauge mange viktige styreverv. Av verv kan nemnast styreverv i Raufoss Ammunisjonsfabrikker, Kongsberg Våpenfabrikk, Marinens Hovedverft, Tandbergs Radiofabrikk, Det Norske Luftfartselskap, SAS, Statoil, Norges Hjemmefrontmuseum og Nathionaltheatret. Hauge var Regjeringa Nordli sin hovudforhandlar med AB Volvo om eit svensk-norsk AB Volvo i 1978. Hauge vart valdgiftsdomar ved International Center for Settlement of International Disputes i 1975.
Hauge vart i 1995 påskjønna med Noregs høgste sivile utmerking, Medaljen for borgardåd.
Litteratur[endre]
- Norsk Krigsleksikon: Hauge, Jens Christian Nettversjon
- Alf Ole Ask og Bjørn Westlie : Maktens ansikt: et portrett av Jens Chr. Hauge, Oslo 1991. ISBN 82-10-03453-7
- Njølstad, Olav (2008) Jens Chr. Hauge: Fullt og helt – H. Aschehaug & Co. (W. Nygaard). ISBN 9788203229886.
Bakgrunnsstoff[endre]
- Forsvaret av Norge i 1940 Foredrag av Jens Chr. Hauge
- Advokat for samfunnskollektivet kronikk av Rune Slagstad på http://www.aftenposten.no
- Jens Christian Hauge er død på http://www.aftenposten.no
.
| Norske forsvarsministrar etter 1945 | |
|---|---|
| Oscar Torp (1945) · Jens Chr. Hauge (1945–52) · Nils Langhelle (1952–54) · Kai Birger Knudsen (1954–55) · Nils Handal (1955–61) · Gudmund Harlem (1961–63) · Håkon Kyllingmark (1963) · Gudmund Harlem (1963–65) · Otto Grieg Tidemand (1965–70) · Gunnar Hellesen (1970–71) · Alv Jakob Fostervoll (1971–72) · Johan Kleppe (1972–73) · Alv Jakob Fostervoll (1973–76) · Rolf Hansen (1976-79) · Thorvald Stoltenberg (1979–81) · Anders C. Sjaastad (1981–86) · Rolf Presthus (1986) · Johan Jørgen Holst (1986–89) · Per Ditlev-Simonsen (1989–90) · Johan Jørgen Holst (1990–93) · Jørgen Kosmo (1993–97) · Dag Jostein Fjærvoll (1997–99) · Eldbjørg Løwer (1999–2000) · Bjørn Tore Godal (2000–01) · Kristin Krohn Devold (2001–05) · Anne-Grete Strøm-Erichsen (2005–09) · Grete Faremo (2009–2011) · Espen Barth Eide (2011-2012) · Anne-Grete Strøm-Erichsen |
| Norske justisministrar etter 1945 | |
|---|---|
| Johan Cappelen (1945) · Oscar Chr. Gundersen (1945–52) · Kai Birger Knudsen (1952–54) · Gustav Adolf Sjaastad (1954-55) · Jens Chr. Hauge (1955) · Jens Haugland (1955-63) · Petter Mørch Koren (1963) · Oscar Chr. Gundersen (1963-65) · Elisabeth Schweigaard Selmer (1965-70) · Egil Endresen (1970-71) · Oddvar Berrefjord (1971-72) · Petter Mørch Koren (1972-73) · Inger Louise Valle (1973–79) · Andreas Cappelen (1979–80) · Oddvar Berrefjord (1980–81) · Bjørn Skau (1981) · Mona Røkke (1981–85) · Wenche Frogn Sellæg (1985–86) · Helen Bøsterud (1986–89) · Else Bugge Fougner (1989–90) · Kari Gjesteby (1990–92) · Grete Faremo (1992–96) · Anne Holt (1996–97) · Gerd-Liv Valla (1997) · Aud Inger Aure (1997–99) · Odd Einar Dørum (1999–2000) · Hanne Harlem (2000–01) · Odd Einar Dørum (2001–05) · Knut Storberget (2005–2011) · Grete Faremo (2011-) |
