Johan Falkberget

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Johan Falkberget
Foto: Frå Nasjonalbibliotekets arkiv

Johan Falkberget (30. september 18795. april 1967) var ein norsk forfattar, gardbrukar og stortingsrepresentant. Han vart fødd på garden Falkberget («Inni Dala» - Trondalen) ved Rugelsjøen, i Røros kommune.

Falkberget byrja si yrkeskarriere som gruvearbeidar, og mange av Falkberget sine romanar skildrar arbeidarane sine arbeidsvilkår i gruvesamfunnet. Gjennombrotet kom med romanen «Den fjerde nattevakt» (1923), ein historisk roman med handling lagt til første halvdel av 1800-talet. I «Christianus Sextus»-syklusen er handlinga lagt til 1720-talet, og gruvedrifta er òg her eit sentralt motiv. Johan Falkberget representerte ArbeidarpartietStortinget for Sør-Trøndelag fylke i åra 1931-33.

Falkberget vart gravlagd på Staten sin kostnad den 15. april 1967. Familien sin gravstad er på Røros øvre kyrkjegard.

Viktige årstal i Johan Falkberget sitt liv[endre | endre wikiteksten]

  • 1891 - Byrja som vaskar-ryss ved Christianus Sextus
  • 1893 - Skifta etternamn - frå Lillebakken til Falkberget - gårdsnavnet
  • 1894 - Ferdig med folkeskulen - sju års folkeskule med mykje fråver
  • 1906 - Slutta som gruvearbeidar - fekk jobb som redaktør i avisa «Nybrott», Ålesund
  • 1908 - Reiste til Fredrikstad - redaktør «Smaalenes Socialdemokrat», Fredrikstad
  • 1909 - Flytta til Oslo - Kristiania - tok familien med
  • 1911 - «Statens forfatterstipend» - reising gjennom Europa - kom til Italia
  • 1922 - Flytta attende til Rugeldalen - opparbeidde garden Ratvolden - kalla seg bonde
  • 1926 - Medlem av Glåmos heradstyre - varaordførar
  • 1931-1933 - Stortingsmann for Det norske Arbeidarparti
  • 1934 - Røroskommisjonen
  • 1936 - Nestformann i styret for Røros Kobberverk A/S
  • 1937 - Medlem av Rørosbok-komiteen
  • 1940-1945 - aktivt med i motstandskampen - dekknavnet «Jøns»
  • 1945 - Redaktør av avisa «Fjell-Ljom»
  • 1948 - Bygde nytt våningshus på Ratvolden «Gjeldsfengslet»

Utmerkingar[endre | endre wikiteksten]

Viktigaste verk[endre | endre wikiteksten]

  • 1902 Når livskvelden kjem - Forteljing
  • 1903 Bjarne - Et billede fra en fjellbygd
  • 1905 Vaarsus - Fortælling
  • 1905 Moseflyer - Skitser og sagn fra Dovrefjeld
  • 1906 Hauk Uglevatn - Fortælling fra Dovrefjeld
  • 1907 Svarte Fjelde - Fortælling
  • 1908 Mineskud
  • 1908 Ved den evige sne - Fortælling I
  • 1909 Fakkelbrand
  • 1909 Urtidsnat
  • 1910 Vargfjeldet - Smaa fortællinger
  • 1910 Nord i haugene - Eventyr
  • 1911 Fimbulvinter
  • 1912 En finnejentes kjærlighetshistorie
  • 1912 Jutul-historier - Fortalt av 'n Soplim-Tosten sjøl
  • 1913 Eli Sjursdotter
  • 1913 Eventyr. Nord i Haugene og Jutulhistorier
  • 1914 Simen Mustrøen. Karikaturkomedie
  • 1914 Av Jarleæt
  • 1915 Lisbet paa Jarnfjeld
  • 1916 Eventyrfjeld. Historier for barn
  • 1916 Helleristninger. Historier fra fjeldet og jagten
  • 1917 Brændoffer
  • 1918 Rott jer sammen
  • 1918 Sol. En historie fra 1600 tallet
  • 1919 Barkebrødstider - Nye fortællinger
  • 1919 Vidden - Fortællinger
  • 1919 Bjørneskytteren
  • 1920 Bør Børson - Olderdalens største sønn
  • 1920 Byd lykken haanden eller da Johannes Mo løste rebusen
  • 1920 Bør Børson jr.
  • 1921 Naglerne. Eller jernet fra Norden og andre fortellinger
  • 1923 Den fjerde nattevakt
  • 1924 I Nordenvindens land
  • 1925 Vers fra Rugelsjøen
  • 1926 Anders Reitan. Liv og virke 1826-1926
  • 1927 Den nye Bør Børson jr.
  • 1927 Christianus Sextus. De første geseller
  • 1928 Det høie fjeld
  • 1928 Solfrid i Bjørnstu og de syv svende
  • 1929 I forbifarten
  • 1931 Christianus Sextus. I hammerens tegn
  • 1933 Der stenene taler
  • 1935 Christianus Sextus. Tårnvekteren
  • 1936 I vakttårnet
  • 1940 Nattens Brød. An-Magritt
  • 1944 Runer på fjellveggen. Sagn og fortellinger
  • 1946 Nattens Brød. Plogjernet
  • 1948 I lyset fra min bergmannslampe
  • 1952 Nattens Brød. Johannes
  • 1959 Nattens Brød. Kjærlighets veier
  • 1963 Jeg så dem --
  • 1964 Vers fra Rugelsjøen og andre dikt