Jon Fosse

Jon Fosse
Nasjonalitet	Norsk
Fødd	29. september 1959 (53 år), Haugesund
Periode	1983-
Debut	Raudt, svart

Jon Olav Fosse (fødd 29. september 1959) er ein norsk forfattar, dramatikar og statsstipendiat frå 2001.

Fosse vart fødd i Haugesund, men voks opp i Strandebarm i Kvam herad i Hardanger. Seinare flytte han til Bergen. Han vart cand.philol. i 1987 med grunnfag i sosiologi og filosofi, og hovudfag i allmenn litteraturvitskap. Han debuterte i 1983 med romanen Raudt, svart. Det første skodespelet, Og aldri skal vi skiljast, kom i 1994. Fosse skriv på nynorsk.

Jon Fosse har hatt ein stor produksjon av romanar, noveller, dikt, barnebøker, essay og skodespel.

Utgivingane hans er omsette til fleire språk, nokre av dei til over førti. Fosse sine skodespel blir meir og meir kjende utanfor Noreg, det er til no snakk om kring åtte hundre premierer, og det har mellom anna vore framsyningar i Tyskland, Frankrike og Japan. Han er den mest spelte norske skodespelforfattaren etter Ibsen.

2011 fekk Jon Fosse tildelt statens æresbustad Grotten, og bur der delar av tida.

Verkliste

Prosa

• 1983 - Raudt, svart
• 1985 - Stengd gitar
• 1987 - Blod. Steinen er
• 1989 - Naustet
• 1991 - Flaskesamlaren
• 1992 - Bly og vatn
• 1993 - To forteljingar
• 1994 - Prosa frå ein oppvekst
• 1995 - Melancholia I
• 1996 - Melancholia II
• 1998 - Eldre kortare prosa
• 2000 - Morgon og kveld
• 2004 - Det er Ales
• 2007 - Andvake (Forteljing)
• 2012 - Olavs draumar (Forteljing) (framhald av Andvake)

Lyrikk

• 1986 - Engel med vatn i augene
• 1990 - Hundens bevegelsar
• 1992 - Hund og engel
• 1995 - Dikt 1986-1992
• 1997 - Nye dikt 1991-1994
• 2001 - Dikt 1986-2000
• 2003 - Auge i vind
• 2013 - Stein til stein

Essay

• 1989 - Frå telling via showing til writing
• 1999 - Gnostiske essay

Barnebøker

• 1989 - Uendeleg seint, saman med Alf-Kåre Berg
• 1990 - Kant, saman med Roj Friberg
• 1993 - Dyrehagen Hardanger
• 1994 - Vått og svart, saman med Akin Düzakin
• 1995 - Nei å nei (Hundemanuskripta; 1)
• 1996 - Du å du (Hundemanuskripta; 2)
• 1997 - Fy å fy (Hundemanuskripta; 3)
• 2000 - Søster

Skodespel

Urpremierar

• 1994 - Og aldri skal vi skiljast. Den Nationale Scene, Bergen, 1994
• 1995 - Namnet, Den Nationale Scene, Bergen, 1995
• 1996 - Nokon kjem til å komme, Det Norske Teatret, Oslo, 1996
• 1996 - Barnet, Nationaltheatret, Oslo, 1996
• 1997 - Mor og barn, Nationaltheatret, Oslo, 1997
• 1997 - Sonen, Nationaltheatret, Oslo, 1997
• 1997 - Natta syng sine songar, Rogaland Teater, Stavanger, 1997
• 1999 - Gitarmannen, monolog, Cinnober Teater, Göteborg, 1999
• 1999 - Ein sommars dag, Det Norske Teatret, Oslo, 1999
• 1999 - Medan lyset går ned og alt blir svart, Teater Ibsen, Skien, 1999
• 1999 - Draum om hausten, Nationaltheateret, Oslo, 1999
• 2000 - Besøk, Den Nationale Scene, Bergen, 2000
• 2000 - Sov du vesle barnet mitt, Theatre de Folle Pensée, Frankrike, 2000
• 2000 - Vinter, Rogaland Teater, Stavanger, 2000
• 2000 - Ettermiddag, Teaterhögskolan i Stockholm, 2000
• 2001 - Vakkert, Det Norske Teateret, Oslo, 2001
• 2001 - Dødsvariasjonar, Nationaltheateret, Oslo, 2001
• 2002 - Jenta i sofaen, Teaterfestivalen i Edinburgh, 2002
• 2002 - Lilla, The Royal National Theatre i London, 2003
• 2004 - Suzannah, NRK Fjernsynet, 2004
• 2004 - Dei døde hundane, Rogaland Teater, Stavanger, 2004
• 2004 - Sa ka la, Aarhus Teater, Aarhus, 2004
• 2005 - Varmt, Deutsches Theater, Berlin, 2005
• 2005 - Svevn, Nationalteatret, Oslo, 2005
• 2006 - Rambuku, Det Norske Teateret, Oslo, 2006
• 2007 - Eg er vinden, Den Nationale Scene, Bergen, 2007
• 2008 - Desse auga, Rogaland Teater, Stavanger, 2008

Prisar og utmerkingar

• 1989 - Nynorsk barnelitteraturpris for Uendeleg seint
• 1992 - Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts fond
• 1992 - Nynorsk litteraturpris for Bly og vatn
• 1994 - Samlagsprisen
• 1996 - Sunnmørsprisen for Melancholia I
• 1996 - Ibsenprisen for Namnet
• 1996 - Melsom-prisen for Melancholia I
• 1997 - Aschehougprisen
• 1998 - Heidersmedlem i Norsk Skuespillerforbund
• 1999 - Doblougprisen
• 1999 - Gyldendalprisen
• 1999 - Kåra til Årets kulturnamn av Bergens Tidende
• 2000 - Nestroyprisen
• 2000 - Heidersmedlem i litteraturselskapet Det Norske Samlaget
• 2000 - Nordisk dramatikarpris for Ein sommars dag
• 2001 - Melsom-prisen
• 2001 - Kulturdepartementets barnebokpris
• 2001 - Nominert til Nordisk Råds litteraturpris for Morgon og kveld
• 2002 - Nynorsk litteraturpris for Auge i vind
• 2002 - Skandinavisk Nationalteaterpris for Dødsvariasjonar
• 2002 - Beste utanlandske forfattar, Theater Heute, Tyskland
• 2003 - Norsk kulturråds ærespris
• 2003 - Heddaprisen: Heidersprisen
• 2005 - Kommandør av St. Olavs orden
• 2005 - Brageprisen sin heiderspris
• 2006 - Anders Jahres kulturpris
• 2010 - Den internasjonale Ibsenprisen
• 2011 - Tildelt Statens æresbustad for kunstnarar, Grotten
• 2012 - Målprisen

Bakgrunnsstoff

• Digitaliserte bøker av Jon Fosse hjå Nasjonalbiblioteket
• Forfattarside hjå Bergen Offentlige Bibliotek
• Informasjon frå Det Norske Samlaget