Jon Fosse

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Jon Fosse
Jonfosse1.png
Jon Fosse
Nasjonalitet Norsk
Fødd 29. september 1959 (54 år), Haugesund
Periode 1983-
Debut Raudt, svart

Jon Olav Fosse (fødd 29. september 1959) er ein norsk forfattar, dramatikar og statsstipendiat frå 2001.

Fosse vart fødd i Haugesund, men voks opp i Strandebarm i Kvam herad i Hardanger. Seinare flytte han til Bergen. Han vart cand.philol. i 1987 med grunnfag i sosiologi og filosofi, og hovudfag i allmenn litteraturvitskap. Han debuterte i 1983 med romanen Raudt, svart. Det første skodespelet, Og aldri skal vi skiljast, kom i 1994. Fosse skriv på nynorsk.

Jon Fosse har hatt ein stor produksjon av romanar, noveller, dikt, barnebøker, essay og skodespel. Dessutan har han omsett eller skrive versjonar av ei rekkje teaterstykke.

Utgivingane hans er omsette til fleire språk, nokre av dei til over førti. Fosse sine skodespel blir meir og meir kjende utanfor Noreg, det er til no snakk om kring åtte hundre premierer, og det har mellom anna vore framsyningar i Tyskland, Frankrike og Japan. Han er den mest spelte norske skodespelforfattaren etter Ibsen.

2011 fekk Jon Fosse tildelt statens æresbustad Grotten, og bur der delar av tida. Han bur også dels på Frekhaug utanfor Bergen og i Hainburg an der Donau utanfor Wien.

Jon Fosse konverterte til Den katolske kyrkja i 2013.

Verkliste[endre | endre wikiteksten]

Prosa[endre | endre wikiteksten]

  • 1983 - Raudt, svart
  • 1985 - Stengd gitar
  • 1987 - Blod. Steinen er
  • 1989 - Naustet
  • 1991 - Flaskesamlaren
  • 1992 - Bly og vatn
  • 1993 - To forteljingar
  • 1994 - Prosa frå ein oppvekst
  • 1995 - Melancholia I
  • 1996 - Melancholia II
  • 1998 - Eldre kortare prosa
  • 2000 - Morgon og kveld
  • 2004 - Det er Ales
  • 2007 - Andvake (Forteljing)
  • 2012 - Olavs draumar (Forteljing) (framhald av Andvake)
  • 2014 - Kveldsvævd (framhald av Olavs draumar)

Lyrikk[endre | endre wikiteksten]

  • 1986 - Engel med vatn i augene
  • 1990 - Hundens bevegelsar
  • 1992 - Hund og engel
  • 1995 - Dikt 1986-1992
  • 1997 - Nye dikt 1991-1994
  • 2001 - Dikt 1986-2000
  • 2003 - Auge i vind
  • 2013 - Stein til stein

Essay[endre | endre wikiteksten]

  • 1989 - Frå telling via showing til writing
  • 1999 - Gnostiske essay
  • 2014 - Når ein engel går gjennom scenen og andre essay

Barnebøker[endre | endre wikiteksten]

  • 1989 - Uendeleg seint, saman med Alf-Kåre Berg
  • 1990 - Kant, saman med Roj Friberg
  • 1993 - Dyrehagen Hardanger
  • 1994 - Vått og svart, saman med Akin Düzakin
  • 1995 - Nei å nei (Hundemanuskripta; 1)
  • 1996 - Du å du (Hundemanuskripta; 2)
  • 1997 - Fy å fy (Hundemanuskripta; 3)
  • 2000 - Søster

Gjendiktingar og omsetjingar[endre | endre wikiteksten]

  • 2013 – Soga om Fridtjov den Frøkne

Skodespel[endre | endre wikiteksten]

Urpremierar

  • 1994 - Og aldri skal vi skiljast. Den Nationale Scene, Bergen, 1994
  • 1995 - Namnet, Den Nationale Scene, Bergen, 1995
  • 1996 - Nokon kjem til å komme, Det Norske Teatret, Oslo, 1996
  • 1996 - Barnet, Nationaltheatret, Oslo, 1996
  • 1997 - Mor og barn, Nationaltheatret, Oslo, 1997
  • 1997 - Sonen, Nationaltheatret, Oslo, 1997
  • 1997 - Natta syng sine songar, Rogaland Teater, Stavanger, 1997
  • 1999 - Gitarmannen, monolog, Cinnober Teater, Göteborg, 1999
  • 1999 - Ein sommars dag, Det Norske Teatret, Oslo, 1999
  • 1999 - Medan lyset går ned og alt blir svart, Teater Ibsen, Skien, 1999
  • 1999 - Draum om hausten, Nationaltheateret, Oslo, 1999
  • 2000 - Besøk, Den Nationale Scene, Bergen, 2000
  • 2000 - Sov du vesle barnet mitt, Theatre de Folle Pensée, Frankrike, 2000
  • 2000 - Vinter, Rogaland Teater, Stavanger, 2000
  • 2000 - Ettermiddag, Teaterhögskolan i Stockholm, 2000
  • 2001 - Vakkert, Det Norske Teateret, Oslo, 2001
  • 2001 - Dødsvariasjonar, Nationaltheateret, Oslo, 2001
  • 2002 - Jenta i sofaen, Teaterfestivalen i Edinburgh, 2002
  • 2002 - Lilla, The Royal National Theatre i London, 2003
  • 2004 - Suzannah, NRK Fjernsynet, 2004
  • 2004 - Dei døde hundane, Rogaland Teater, Stavanger, 2004
  • 2004 - Sa ka la, Aarhus Teater, Aarhus, 2004
  • 2005 - Varmt, Deutsches Theater, Berlin, 2005
  • 2005 - Svevn, Nationalteatret, Oslo, 2005
  • 2006 - Rambuku, Det Norske Teateret, Oslo, 2006
  • 2007 - Eg er vinden, Den Nationale Scene, Bergen, 2007
  • 2008 - Desse auga, Rogaland Teater, Stavanger, 2008
  • 2014 - Hav, Bergen, 2014

Prisar og utmerkingar[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Fransk heder til Fosse, nrk.no, 9. desember 2003, besøkt 13. desember 2012.
  2. [1]
  3. NTB (28. april 2012). «Målprisen til Jon Fosse». aftenposten.no. Vitja 29. april 2012.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]