Kalixälven

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Koordinatar: 65°50′N 23°11′E
Kalixälven
Kalix älv
elv
none
Land Flag of Sweden.svg Sverige
Län Norrbotten
Kjelde
Munning Bottenviken
 - stad Kalix
 - høgd moh
 - koordinatar 65°50′N 23°11′E
Lengd 450 km
Nedslagsfelt 18 130,1 km²
Vassføring
 - middel 290 /s

Kalixälven eller Kalix älv er ei elv i Norrbottens län i Sverige. Ho er 430 km lang[1] og nedbørområdet er 18 130 km²[2] og middelvassføringa er 290 m³/s.

Elva byrjar i Kebnekajse-massivet i Kiruna kommun, og renn mot søraust gjennom landskapet Lappland. Ved Tärendö snur elva mot sør og renn gjennom Norrbotten. Ho munnar ut i Bottenviken søraust for Kalix. Dei viktigaste sideelvane er Kaitumälven, Tärendöälven og Ängesån.

Kalixälven er saman med Vindelälven, Torne älv og Pite älv ei av dei fire store elvane i Norrland som ikkje er utbygd til energiproduksjon. Det ligg fleire fosser og stryk i elva, derav dei største er Jockfallet og Linafallet.

Namnet er ei forsvensking av det nordsamiske namnet Gáláseatnu, som er danna av gállit = «vade» eller gálus = «sval» og eatnu = «stor elv». På Tornedalsfinsk vert kalla elva Kainhuun väylä, Kaihnuun väylä i den sørlege delen av elva, nedstraums frå Tärendö. Nord for Tärendö nyttar ein ofte Kaalas väylä eller/og Kaalas eno.

Elva var frå russisk side foreslått som grenseelv då Sverige måtte avstå Finland til Russland etter Finskekrigen i 1808-1809. Sverige ønskte at grensa skulle gå ved Kemi älv, og til slutt vart grensa trekt ved Torne älv, midtvegs mellom dei to.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. SMHI Vattendragsregistret
  2. Sveriges huvudavrinningsområden