Kauri

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
For kauritre, sjå slekta Agathis
Ein handfull pengekauriskjel (Cypraea moneta).

Kauri er namnet på skal av porselenssniglar, særleg Cypraea moneta, som har ei lang historie brukt som pynt, pengar og til spel i Afrika og Eurasia. Namnet «kauri» stammar frå hindi/urdu kauri. På engelsk er skjela kjende som cowry eller cowrie.[1]

Dei fleste kaurisniglar høyrer til slekta Cypraea, som er talrik i Det indiske havet. Den vanlegaste arten brukt som betalingsmiddel var Cypraea moneta, som har eit rimeleg einsfarga, gulkvitt skal. Skjela blei mellom anna sanka i store mengder på Maldivane, og var utbreidde langs kystane til havet og vidare inn i landet.

Kinesisk bronsehaldar for kauripengar frå Det vestlege Han-dynastiet (206 f.Kr-8 e.Kr.).

Kineserarar brukte kauriskjel som betalingsmiddel allereie for tre tusen år siden. Under kolonitida i Afrika var kauriskjel betalingsmiddel der.

Kauriskjel kan også brukast til slumpkast, Dei er mellom anna tradisjonell terning i ulike indiske brettspel som stigespel og patsjisi (opphavet til ludo). Ein bruker dei ved å kasta ei viss mengd skjel på bakken og få ein viss verdi ut frå kor mange som landar med opningen opp. Fleire stader finst også tradisjon for å bruka skjela til å spå med.

Nordisk kaurisnigel (Trivia arctica) er ein kauriart som finst i norske farvatn. Skalet blir ca. 1 cm langt.

Bilete[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «Cowri». Dictionary.com. http://dictionary.reference.com/browse/cowrie. Henta 11. sep. 2014. 
  • «Games of Chance», asiasociety.org
  • «Kauri» i Caplex
  • Sømme, Lauritz S. «Kauri» (2012, 11. november), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 11. september 2014.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Kauri
Spire Denne samfunnsartikkelen som har med økonomi og biologi å gjere er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.