Kosmopolitisk utbreiing

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Spekkhoggar har ei kosmopolittisk utbreiing i verdshava.

Kosmopolitisk utbreiing eller kosmopolitisk distribusjon er eit uttrykk i biologien for at ein art eller ein biologisk kategori, til dømes familie, er utbreidd over heile verda.[1] Ein art som har kosmopolitisk utbreiing kan omtalast som kosmopolitt. Ordet «kosmopolitt» stammar frå gresk kosmos '(verds)orden' og polites 'borgar' og blir bruka for å nemne at det som vert omtala gjeld heile verda.

I omgrepet ligg det implisitt ei avgrensing til det naturlege miljøet til arten eller gruppa, til dømes ved at brugde finst i havet i område med temperert klima, både på den sørlege og den nordlege halvkula, men ikkje i tropane og ikkje i ferskvatn.

Nokre eksempel på kosmopolitiske artar er menneske, mange kvalar, nokre starar, nokre insekt, som vepsen Copidosoma floridanum og tistelsommarfuglen Vanessa cardui og lavarten bristlav (Parmelia sulcata). Nokre kosmopolitiske grupper er muslingslekta Mytilus (som mellom anna omfattar blåskjel) og gnagargruppa Myomorpha, der ein finn mus, markmus, rotter, ørkenrotter, hamsterar og lemen.[1]

Biletdøme[endre | endre wikiteksten]

Tistelsommarfuglen (Vanessa cardui) frå sommarfuglslekta Vanessa finst i heile verda bortsett frå Arktis og Antarktis.

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 Ian F. Spellerberg & John William David Sawyer, ed (1999). «Ecological patterns and types of species distribution». An Introduction to Applied Biogeography. Cambridge University Press. ss. 108–132. ISBN 978-0-521-45712-5.