Kraftverk

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Kraftverk er ei nemning på eit industrianlegg som genererer elektrisk energi. Det ville difor vera logisk å nytta nemninga energiverk i staden for kraftverk, men den misstydande nemninga kraftverk har teke hald i det norske språket.

Ei anna missoppfatning er at det vert produsert energi, noko som strir mot energiprinsippet. Eit kraftverk produserer ikkje energi, men omset frå ei enegiform til ei anna. I eit vasskraftverk vert statisk energi omset til elektrisk energi, i eit kolkraftverk vert kjemisk bunden energi omset til elektrisk energi, og så vidare. Denne energiomsetninga kan skje på forskjellige vis:

  • Mekanisk (kinetisk eller potensiell) energi blir omdanna til elektrisk energi i ein generator. Døme: vasskraftverk, vindkraftverk, bølgekraftverk.
  • Kjemisk bunden energi vert omset til termisk energi når karbonet i kol, gass, eller olje reagerer med oksygenet i lufta i kolkraftverk, gasskraftverk og oljekraftverk. Den termiske energien vert så nytta til å driva dampturbinar, som omset den termiske energien til mekanisk energi, som så driv generatorar som omset den mekaniske energien til elektrisk energi. I mindre kraftverk, som til bømes om bord i skip, vert den kjemiske energien i olje omset til mekanisk energi i ein forbrenningsmotor, som konverterer den kjemisk bundne energien i oljen til meaknisk energi, som så vert nytta for å driva ein generator som omset energien til elektrisk energi.
  • Fisjon i eit kjernekraftverk frigjer termisk energi, som så vert nytta til å driva dampturbinar, som omset den termiske energien til mekanisk energi, som så vert så nytta til å driva generatorar som omset den mekaniske energien til elektrisk energi. Omsetinga frå termisk til elektrisk energi er med andre ord den same i kjernekraftverk som i kol- og gasskraftverk.
  • Nokre energiformer kan omdannast direkte til elektrisk energi, som til dømes når energien i sollys vert omforma til elektrisk enegi i ei solcelle (solenergi).

I Noreg vert over 99 prosent av den elektrisk energien generert av vasskraftverk[treng kjelde], men stadig nye vindkraftverk vert bygd ut. Nokre få gasskraftverk er i planleggingsfasen, og det vert drive utprøving av andre typar kraftverk.

Ulike typar kraftverk[endre | endre wikiteksten]

Eksperimentelle kraftverk: