Kulturelle periodar i Peru

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Dette er eit oversyn over kulturelle periodar i Peru slik mange arkeologar som arbeider med området har inndelt historia.

Eit skilje mellom periodar markerer ofte ein slutt på ein øydeleggande tørke, eller starten på ein ny ein. Ofte fekk tørken innverknad på jordbruket og dermed på kulturell framvekst.

Dei fleste kulturane frå sein horisont, og nokre frå sein mellomhorisont blei assimilerte av Inkariket innan 1493, men sein horisont endar i 1534 då det markerer at Inkariket vart erobra av europearar.

Periode Datoar Kulturar
Førkeramisk
Periode I ? f.Kr. - 9500 f.Kr. Oquendo, Raud sone (sentral kyst)
Periode II 9500 f.Kr. - 8000 f.Kr. Chivateros I, Lauricocha I
Periode III 8000 f.Kr. - 6000 f.Kr. Arenal, Chivateros II, Lauricocha I, Playa Chira, Puyenca, Toquepala I
Periode IV 6000 f.Kr. - 4200 f.Kr. Ambo, Canario, Siches, Lauricocha II, Luz, Toquepala II
Periode V 4200 f.Kr. - 2500 f.Kr. Honda, Lauricocha III, Viscachani
Periode VI 2500 f.Kr. - 1500/1800 f.Kr.  Casavilca, Culebras, Viscachani, Huaca Prieta
Keramisk
Starten 1800/1500 f.Kr. - 900 f.Kr. Tidleg Chiripa, Kotosh, Toríl (Cumbe Mayo-akvedukten blei bygd rundt 1000 f.Kr..)
Tidleg horisont 900 f.Kr. - 200 Chavín, Cubisnique, Late Chiripa, Paracas, Pichiche, Sechura
Tidleg mellomhorisont  200 - 600 Moche, Nazca, Tiwanaku, Pichiche, Piura, Gorbanzai
Mellomhorisont 600 - 1000 Moche, Nazca, Wari, Tiwanaku, Piura, Gorbanzai, Sicán
Sein mellomhorisont 1000 - 1476 Wari, Chimú, Cajamarca, Gorbanzai, Piura, Sicán
Sein horisont 1476 - 1534 Inka,  Cajamarca, Chancay, Chachapoyas, Chincha, Chiribaya, Chucuito,
Huaman Huilca, Ilo, Qotu Qotu, Pacacocha, Palli Marca, Piura, Tajaraca

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  • Edward P. Lanning, 1967 Peru Before the Incas. Prentice Hall, Englewood Cliffs, N.J., ISBN 0-13-661595-3
    Spire Denne artikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.