Lipid

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Nokre vanlege lipidar. På toppen er oljesyre og kolestrol. I midten er ein triglycerid av oleoyl-, stearoyl- og palmitoyl-kjeder knytt til ei glyserolsøyle. I botn er eit vanleg fosfolipid fosfatdikolin.

Lipidar er definert som alle feittoppløyselege (lipofilt), naturleg molekyl, som feitt, oljer, voks, kolesterol, sterolar, feittoppløyselege vitaminar (som vitamin A, D, E og K), monoglyseridar, diglyseridar, fosfolipidar og andre. Den viktigaste biologiske funksjonen til lipdar er mellom anna å lagre energi, fungere som strukturelle komponentar i cellemembranar og medverke som viktige signalmolekyl.

Sjølv om uttrykket lipid stundom vert nytta som synonym for feittstoff, er feittstoff ei undergruppe av lipidar kalla triglyseridar og bør ikkje forvekslast med uttrykket feittsyre. Lipidar omfattar òg molekyl som feittsyrer og derivata deira (inkludert tri-, di- og monoglyderidar og fosfolipidar), i tillegg til andre stoffskifteprodukt som inneheld sterolar, som kolesterol. [1] Emulsjontesten er ein grov metode for å avgjere om ein har lipidar i ein prøve eller ikkje.

Lipidar er ei mangfaldig gruppe av stoff som har mange viktige biologiske funksjonar, som å fungere som ein del av cellemembranar, lagre energi og sende vidare signal. Lipidar kan i store trekk definerast som hydrofobiske eller amfifiliske små molekyl som har heilt eller delvis opphav frå to forskjellige typar biokjemiske delar eller «byggesteinar»: ketoasyle og isoprene grupper.[2] Ved å sjå på dei på denne måten kan lipidar delast inn i åtte kategoriar: Feittsyrer, glyserolipdar, glyserofosfolipidar, sfingolipar, sukkerlipidar og polyketidar, sterole lipdar og prenole lipidar.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Anthea Maton, Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright (1993) Human Biology og Health – Prentice Hall, Englewood Cliffs, New Jersey, USA. ISBN 0-13-981176-1.
  2. Fahy E, Subramaniam S, Brown HA, et al (2005) «A comprehensive classification system for lipids» – J. Lipid Res., bind 46, nr. 5, s. 839–61.