Litium

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
3 HeliumLitiumBeryllium
H

Li

Na
Litium i periodesystemet
Generelle eigenskapar
Namn, kjemisk symbol,
atomnummer
Litium, Li, 3
Kjemisk serie Alkalimetall
Gruppe, periode, blokk 1, 2, s
Tettleik, hardleik 535 kg/m3, 0,6 (ikkje SI)
Utsjånad Sølvkvit
Litium
Atomeigenskapar
Atommasse 6,941 u (ikkje SI)
Atomradius (berekna) 145 (167) pm
Kovalent radius 134 pm
Ioneradius 76 pm (ladning: +1)
van der Waals radius 182 pm
Elektronkonfigurasjon [He]2s1
Elektron per energinivå 2, 1
Oksidasjonstrinn (oksid) +1 (sterk base)
Krystallstruktur Kubisk romsentrert
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform Fast stoff
Smeltepunkt 453,7 K (180,5°C)
Kokepunkt 1615 K (1342°C)
Molart volum 13,02 cm3/mol
Fordampingsvarme 145,92 kJ/mol
Smeltevarme 3,0 kJ/mol
Damptrykk 163·10-6 Pa ved 453,7 K
Ljodfart 6000 m/s ved 25 °C
Diverse eigenskapar
Elektronegativitet 0,98 (Paulings skala)
Spesifikk varmekapasitet 3582 J/(kg·K)
Elektrisk konduktivitet 10,8 MS/m
Termisk konduktivitet 84,7 W/(m·K)
Ioniseringspotensial 526 kJ/mol
7305 kJ/mol
11822 kJ/mol
Mest stabile isotopar
Iso-
top
Naturleg
førekomst
Halverings-
tid
 (ikkje SI)
NM NE MeV
(ikkje SI)
NP
6Li 7,5% (stabil)
7Li 92,5% (stabil)
8Li (kunstig) 0,838 s β
β + 2·α
16,004
 
8Be
(ingen)
SI-einingar og STP er brukt unntatt der det er avmerka

Litium er eit alkalimetall med kjemisk symbol Li og atomnummer 3. Det er det lettaste metallet.

Det er eit mjukt sølvkvitt metall, men i luft vert det angripe av oksygen, nitrogen og vatn i lufta og dannar oksidar hydroksid og nitridar. Det er det einaste metallet som reagerer med nitrogen ved standard trykk og i romtemperatur.

Litium er mindre vanleg enn dei etterfølgjande alkalimetalla natrium, kalium og rubidium, til tross for at det er eit lett grunnstoff. Ulikt alkalimetalla natrium og kalium finst det ikkje i store mengder i havet, men det finst i små mengder i mange mineral og saltsjøar i tørre område. Litium har derfor namn etter det greske ordet for stein, lithos.

Den mest kjende bruken av litium er i oppladbare batteri, særleg i elektronikk. Anna bruk er i kjemisk syntese og i medisin.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Litium vart oppdaga av Johan August Arfwedson i 1817.

Eigenskapar[endre | endre wikiteksten]

Fysiske[endre | endre wikiteksten]

Kjemiske[endre | endre wikiteksten]

Bruk[endre | endre wikiteksten]

Førekomst[endre | endre wikiteksten]

Framstilling[endre | endre wikiteksten]

Sambindingar[endre | endre wikiteksten]

Bruk av litium og litiumsambindingar[endre | endre wikiteksten]

Litiumsalt, til dømes litiumkarbonat, kan brukast i behandling av pasientar med bipolar sjukdom.

Litium vert brukt i batteri.

Nokre sambindingar er viktige reagensar i organisk kjemi.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]