Ludvig XV av Frankrike

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Ludvig XV
Louis XV France by Louis-Michel van Loo 002.jpg
Louis XV av Louis-Michel van Loo
Konge av Frankrike og Navarre
Regjeringstid 1. september 1715 – 10. mai 1774
Kroning 25. oktober 1722
Fødd 15. februar 1710
Fødestad Versaillespalasset i Frankrike
Død 10. mai 1774 (64 år)
Dødsstad Versaillespalasset i Frankrike
Gravlagd Saint Denis Basilica i Frankrike
Føregjengar Ludvig XIV
Etterfølgjar Ludvig XVI
Gemalinne Maria Leszczyńska
Kongehus Huset Bourbon
Far Louis, dauphin av Frankrike
Mor Marie Adélaïde av Savoie

Ludvig XV (fransk Louis XV), (15. februar 171010. mai 1774) var konge av Frankrike frå 1715.

Han var son av Ludvig av Burgind og Marie Adélaïde av Savoie, og oldebarn av den førre kongen, Ludvig XIV av Frankrike. Både faren og farfaren var døde då han kom på trona. Hertug Filip av Orléans førte formyndarstyret til 1723. I 1725 gifta Ludvig seg med Maria Leszczyńska. Ludvig spelte ikkje personleg noko politisk leiarrole. Han hadde sterke rådgjevarar og elskarinnene hans Madame de Pompadour og Madame Dubarry hadde stor innverknad. Formyndarstyret hadde gjeve parlamenta (dei høgaste domstolane) tilbake retten til å gjere innseiingar mot kongelege forordningar. Regjeringane til Ludvig låg i stadig strid med parlamenta, som forsvarte stands- og provinsprivilegium, særleg når regjeringa søkte å skrive ut nye skattar for å løyse finanskrisa, som vart forverra under dei mange krigane. I 1771 vart parlamentet oppløyst og erstatta av domstolar utan politisk makt, men dei vart gjenninnført etter at Ludvig døydde. Indre konfliktar og inneffektivitet undergravde under regjeringstida til Ludvig respekten for kongedøme. Dette saman med nederlaga i mellom andre den austerrikske arvefølgjekrigen (1740–1748) og sjuårskrigen (1756–1763) peikte fram mot den franske revoulsjonen femten år etter Ludvig døydde.

Med Maria hadde Ludvig mellom anna sonen Ludvig, som vart far til tre kongar: Ludvig XVI, Ludvig XVIII og Karl X.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]