Murray Gell-Mann

**Murray Gell-Mann**
	Murray Gell-Mann
	; Murray Gell-Mann foreles under TED i 2007
Fødd	15. september 1929 (83 år); Manhattan i New York i USA
Bustad	USA
Nasjonalitet	Amerikansk
Institusjonar	Santa Fe Institute; California Institute of Technology; University of New Mexico
Alma mater	Yale University i Massachusetts Institute of Technology
Doktorgradsrettleiar	Victor Weisskopf
Doktorgradsstudentar	Kenneth G. Wilson
Kjend for	Elementærpartiklar
Utmerkingar	Nobelprisen i fysikk (1969); Albert Einstein-medaljen (2005)

Murray Gell-Mann (fødd 15. september 1929) er ein amerikansk fysikar og nobelprisvinnar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1969 for sine bidrag og oppdagingar vedrøyrende klassifisering av elementærpartiklar og vekselverknadene deira.

Gell-Manns arbeid involverte i 1950 nyleg oppdaga kosmiske strålingspartiklar som kom til å bli kalla kaon og hyperon. Klassifiseringa av desse partiklane leia han til å foreslå at eit kvantetal kalla merkverd ville bli bevart ved den sterke og den elementære vekselverknaden, men ikkje den svake vekselverknaden.

I 1964 innførte han ordet kvark etter quark frå James Joyce-boka Finnegans Wake.

Prisar og utmerkingar (utval) [endre]

2005 – Albert Einstein-medaljen
1969 – Nobelprisen i fysikk

Kjelder [endre]

Denne artikkelen bygger på «Murray Gell-Mann» frå Wikipedia på bokmål, den 22. februar 2012.

Bakgrunnsstoff [endre]

http://www.santafe.edu/~mgm/

v • d • e Vinnarar av Nobelprisen i fysikk
1901–1925	Röntgen (1901) · Lorentz / Zeeman (1902) · Becquerel / P. Curie / M. Curie (1903) · Rayleigh (1904) · Lenard (1905) · Thomson (1906) · Michelson (1907) · Lippmann (1908) · Marconi / Braun (1909) · van der Waals (1910) · Wien (1911) · Dalén (1912) · Kamerlingh Onnes (1913) · Laue (1914) · W. L. Bragg / W. H. Bragg (1915) · Barkla (1917) · Planck (1918) · Stark (1919) · Guillaume (1920) · Einstein (1921) · N. Bohr (1922) · Millikan (1923) · M. Siegbahn (1924) · Franck / Hertz (1925)
1926–1950	Perrin (1926) · Compton / C. Wilson (1927) · O. Richardson (1928) · De Broglie (1929) · Raman (1930) · Heisenberg (1932) · Schrödinger / Dirac (1933) · Chadwick (1935) · Hess / C. D. Anderson (1936) · Davisson / Thomson (1937) · Fermi (1938) · Lawrence (1939) · Stern (1943) · Rabi (1944) · Pauli (1945) · Bridgman (1946) · Appleton (1947) · Blackett (1948) · Yukawa (1949) · Powell (1950)
1951–1975	Cockcroft / Walton (1951) · Bloch / Purcell (1952) · Zernike (1953) · Born / Bothe (1954) · Lamb / Kusch (1955) · Shockley / Bardeen / Brattain (1956) · Yang / T. D. Lee (1957) · Tsjerenkov / Frank / Tamm (1958) · Segrè / Chamberlain (1959) · Glaser (1960) · Hofstadter / Mössbauer (1961) · Landau (1962) · Wigner / Goeppert-Mayer / Jensen (1963) · Townes / Basov / Prokhorov (1964) · Tomonaga / Schwinger / Feynman (1965) · Kastler (1966) · Bethe (1967) · Alvarez (1968) · Gell-Mann (1969) · Alfvén / Néel (1970) · Gabor (1971) · Bardeen / Cooper / Schrieffer (1972) · Esaki / Giaever / Josephson (1973) · Ryle / Hewish (1974) · A. Bohr / Mottelson / Rainwater (1975)
1976–2000	Richter / Ting (1976) · P. W. Anderson / Mott / Van Vleck (1977) · Kapitsa / Penzias / R. Wilson (1978) · Glashow / Salam / Weinberg (1979) · Cronin / Fitch (1980) · Bloembergen / Schawlow / K. Siegbahn (1981) · K. Wilson (1982) · Chandrasekhar / Fowler (1983) · Rubbia / van der Meer (1984) · von Klitzing (1985) · Ruska / Binnig / Rohrer (1986) · Bednorz / Müller (1987) · Lederman / Schwartz / Steinberger (1988) · Ramsey / Dehmelt / Paul (1989) · Friedman / Kendall / R. Taylor (1990) · de Gennes (1991) · Charpak (1992) · Hulse / J. Taylor (1993) · Brockhouse / Shull (1994) · Perl / Reines (1995) · D. Lee / Osheroff / R. Richardson (1996) · Chu / Cohen-Tannoudji / Phillips (1997) · Laughlin / Störmer / Tsui (1998) · 't Hooft / Veltman (1999) · Alferov / Kroemer / Kilby (2000)
2001–2008	Cornell / Ketterle / Wieman (2001) · Davis / Koshiba / Giacconi (2002) · Abrikosov / Ginzburg / Leggett (2003) · Gross / Politzer / Wilczek (2004) · Glauber / Hall / Hänsch (2005) · Mather / Smoot (2006) · Fert / Grünberg (2007) · Nambu / Kobayashi / Maskawa (2008) Kao / Boyle / Smith (2009) Geim / Konstantin Novoselov (2010) Perlmutter / Riess / Schmidt (2011)

Murray Gell-Mann

Prisar og utmerkingar (utval) [endre]

Kjelder [endre]

Bakgrunnsstoff [endre]

Navigasjonsmeny

Personlege verktøy

Namnerom

Variantar

Visningar

Handlingar

Søk

Navigering

Skriv ut / eksporter

Verktøy

På andre språk

Murray Gell-Mann
Murray Gell-Mann foreles under TED i 2007
Fødd	15. september 1929 (83 år) Manhattan i New York i USA
Bustad	USA
Nasjonalitet	Amerikansk
Institusjonar	Santa Fe Institute California Institute of Technology University of New Mexico
Alma mater	Yale University i Massachusetts Institute of Technology
Doktorgradsrettleiar	Victor Weisskopf
Doktorgradsstudentar	Kenneth G. Wilson
Kjend for	Elementærpartiklar
Utmerkingar	Nobelprisen i fysikk (1969) Albert Einstein-medaljen (2005)