Olav Engelbrektsson

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Olav Engelbrektsson vart fødd om lag 1480 i Trondenes i Noreg. Han døydde i Lierre i Brabant i Nederland den 7. februar 1538. Namnet vert óg stava Olav Engelbriktsson.

Han var i tida frå 1523 til 1537 romersk-katolsk erkebiskop i Nidaros (Trondheim). Han var den siste av dei katolske erkebispane i Noreg. Då Olav Engelbrektsson måtte reisa utomlands i 1537 markerte det slutten på erkebispesetet i Nidaros. Det markerte òg slutten på eit visst norsk sjølvstende. I tida etterpå kom Noreg meir direkte inn under styre frå Danmark. Han prøvde å hevda norsk sjølvstende og føra vidare den norske katolske kyrkja trass i den lutherske reformasjonen.

Etter at kong Christian II var driven ut or rika sine valde ein i Danmark Frederik I til konge. Erkesbiskopen av Nidaros nekta å krona Frederik. Erkebiskop Olav lét byggja opp ein stor flåte, og hadde frå slutten av 1520-talet makta i Noreg nord for Sognefjorden.

Olav allierte seg med Christian II, men Christian sitt tokt til Noreg i 1531 slo feil. Olav hadde planar om at svigersonen til Christian, Frederik av Pfalz, skulle verta katolsk konge av Noreg. Olav lét dei danske medlemene av det norske riksrådet arrestera, og lét mellom anna Vincens Lunge drepa. Planen mislukkast, og Olav måtte reisa ut av landet.

Etter erkebiskopens arkiv har vi Olav Engelbrektssons jordebok.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Hoem, Edvard: Kom fram, fyrste! Roman om erkebiskop Olav Engelbriktsson, Oslo 2004. ISBN 82-495-0199-3
  • Koht, Halvdan: Olav Engelbriktsson og sjølvstende-tapet 1537, Oslo 1951.
  • Råna, Lise: «... ei gåte i norsk politikk» : en studie av synet på erkebiskop Olav Engelbrektsson i norsk historieforskning. Hovedoppgåve i historie - Universitetet i Bergen 2003.
  • Beek, Dag Johan:Erkebiskop Olav Engelbrektssons siste leveår 1533-1538-et politisk sluttspill eller utgangspunkt for en norsk "motreformasjon"? hovedoppgåve i historie.Universitetet i Bergen 2004.