Oolitt

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Moderne ooidar frå ei strand i Joulter's Cay på Bahamas.
Ooidar på overflata av ein kalkstein. Frå Carmel-formasjonen sør i Utah.

Oolitt er ein bergart som består av små kuleforma, konsentrisk oppbygde lekamar, danna ved kjemisk utfelling om ein kjerne (eit mineralkorn, eit skalfragment eller liknande). Omgrepet blir òg brukt om dei einskilde kuleforma bestanddelane ('ooidane').

Vanlegast er kalkoolittaer som utgjer oolittiske kalksteinar eller oolittkalk (t.d. i dei yngste ordoviciske laga i Asker). Jernoolittar består av jernhydroksid (oftast goethitt) og kan danne mektige lag som har tyding som jernmalm, såkalla minette eller bønnemalm (ty. Bohnerz).

Etter kornstorleiken kallast oolittiske bergarter ofte rognstein, ertestein osv.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Oolitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 17. desember 2013 frå http://snl.no/oolitt.