Pervez Musharraf
| Pervez Musharraf urdu پرویز مشرف |
|
 |
|
| President av Pakistan | |
| Regjeringstid | (Chief Executive frå 12. oktober 1999) 20. juni 2001– |
|---|---|
| Fødd | 29. mai 1917 i Daryaganj i Delhi |
| Føregjengar | Muhammad Rafiq Tarar |
| Gift med | Begum Sehba Musharraf |
| Born | Bilal Musharraf
|
Pervez Musharraf (fødd 11. august 1943) er ein tidlegare general og leiar av Pakistan.
Musharraf tok makta i Pakistan som sjølvutnemnd Chief Executive den 12. oktober 1999 og som president frå 20. juni 2001. Han var leiar for det pakistanske militæret frå 1998 fram til han gjekk av i november 2007. I august 2008 trekte han seg som president etter trugsmål om å stillast for riksrett.
Innhaldsliste |
[endre] Bakgrunn
Musharraf blei fødd i Daryaganj i Delhi i det noverande India, då Britisk India, og flytta med familien sin til Pakistan då den britiske kolonien blei delt og fekk sjølvstende i 1947. Frå 1949 til 1956 budde familien i Tyrkia, der faren var yrkesdiplomat.
[endre] Militær karriere
Musharraf gjekk inn i den pakistanske hæren i 1964, og kjempa i krigane mot India i 1965 og 1971. Han underviste seinare ved den militære høgskulen i Quetta og fekk vidare utdanning ved Royal College of Defence Studies i London.
Etter å ha hatt fleire leiande stillingar i hæren blei Musharraf utnemnd til øvstkommanderande i hæren i 1998 av den dåverande statsministeren Nawaz Sharif. Året etter markerte Pakistan seg militært ved å utføra si første sprenging av kjernevåpen og gå inn i den indiske delen av Jammu og Kashmir. Kargil-krigen enda med at dei pakistanske styrkene, leia av Musharraf, måtte trekka seg ut grunna internasjonalt press.
Nokre månader seinare, den 12. oktober 1999, forsøkte Sharif å avsetta Musharraf medan han flaug heim frå Sri Lanka. Militæret tok då over makta på flyplassen, slik at generalen kunne landa, og andre regjeringsbygg. Deretter blei Musharraf leiar, i følgje seg sjølv motvillig, for nok eit pakistansk militærdiktatur.
Etter sterkt internasjonalt press sa Musharraf frå seg stillinga som stabsleiar den 27. november 2007, og visekommanderande Ashfaq Kiyani overtok stillinga.
[endre] Statsleiar
Musharaff blei først Chief Executive og den 20. juni 2001 president av Pakistan. Sjølv om han lova ei gradvis tilbakevending til folkestyre, oppløyste Musharraf nasjonalforsamlinga i 2002, innførte endringar i grunnloven og ga seg sjølv retten til å utnemna høgsterettsdommarar og militærleiarar. Som styringsorgan oppnemnde han Det nasjonale tryggingsrådet (National Security Council) med dei øvste leiarane av militæret og politikken som medlemmer. I ei folkerøysting i oktober same året blei Pervez Musharraf vald som president i fem nye år, men opposisjonen boikotta røystinga, og under 30 % deltok.
I 2007 tilspissa to konfliktar seg for styret til Musharraf, som møtte motstand frå både juridisk og religiøst hald. Den eine striden gjaldt høgsterettsjustitiarius Iftikhar Mohammad Chaudhry, som presidenten prøvde å avsetta i mars det året. Handlinga førte til store protestar og demonstrasjonar frå advokatar og andre pakistanarar. Den andre saka gjaldt den aggressivt islamistiske raude moskeen i Islamabad, som til slutt blei storma av styresmaktene den 10. juli.
3. november 2007 erklærte Musharraf unntakstilstand i Pakistan etter at Høgsterett ikkje ville godkjenna attvalet av han som president. 29. november blei han teken i eid som president for sin andre periode, to dagar etter at han hadde gått av som militærleiar.
I løpet av 2008 blei det eit stadig sterkare press mot Musharraf, frå politikarar såvel som juriststanden. I august blei regjeringspartia i landet einige om å stilla presidenten for riksrett. 18. august 2008 heldt Musharraf ein fjernsynstale der han erklærte at han kom til å gå av som president.
[endre] Syn på Musharraf
Musharraf var ønska velkomen av mange pakistanarar og utanlandske styresmakter, som såg på han som ein moderat og stabiliserande leiar i eit land som var plaga av lovlaus muslimsk fundamentalisme og korrupsjon. Samstundes var han i byrjinga støtta av pakistanske islamistar, som tradisjonelt har hatt eit godt tilhøve til militæret i Pakistan.
Eit moderat Pakistan blei ein viktig samarbeidspartnar for USA og allierte etter åtaka på World Trade Center i New York i 2001, og dei to landa samarbeida om åtak på islamistifiserte stammeområde ved grensa med Afghanistan. Samarbeidet har fått mange islamistar til å sjå på Musharraf som ein forrædar, og han har vore utsett for fleire attentatforsøk.
Pakistan under leiinga til Musharraf er også blitt skulda for å støtta geriljaåtak i Indisk Kashmir og terroriståtak elles i India, som storåtaket på bybanen i Mumbai den 11. juli 2006. Han er også blitt skulda for å ha spreidd atomvåpen i strid med Ikkjespreiingsavtalen.
Medan det er kome mykje kritikk frå det internasjonale samfunnet mot militærstyret til Musharraf, kunne han fortsetja som diktator av landet i ei årrekke utan store problem. Dei viktigaste pakistanske opposisjonsleiarane, Benazir Bhutto og Nawaz Sharif, var i eksil, og Pakistan var inkludert i omverda. I 2007 blei protestane sterkare, mellom anna blei Pakistan utestengd frå Det britiske samveldet den 25. november 2007, og opposisjonsleiarane vende tilbake — sjølv om den korrupsjonskulda Sharif straks blei send ut igjen.
[endre] Privat
Musharraf er gift med Sehba Musharraf og har to barn. Han er glad i idrett og speler squash, badminton og golf, og har tidlegare drive med kanopadling. Generalen er også interessert i militærhistorie.
Musharraf har markert seg som ein tydeleg sekulær muslim ved å openbert bryta muslimske tabu ved å drikka alkohol og ha hundar som kjæledyr.
| Føregjengar: Muhammad Rafiq Tarar |
President i Pakistan (2001–2008)
|
Etterfylgjar: Muhammad Mian Soomro |
[endre] Bakgrunnsstoff
- Espen Løkeland-Stai: «Musharraf får skarp kritikk» i Klassekampen
[endre] Kjelder
- PERVEZ MUSHARRAF: PROFILE på bbc.co.uk
- General Pervez Musharraf på storyofpakistan.com
- Asra Q. Nomani: «My crush on Musharraf» i salon.com
- «A general state of disarray» i The Economist
