Pund
Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Dette er ein artikkel for vekteininga pund. Pund kan også vere ein eining for pengar, sjå til dømes Britisk pund eller Isle of Man-pund
Eit pund er ei eining for mål av vekt som har gått ut av bruk i Noreg, men framleis er i bruk i USA og Storbritania. Ordet pund kjem frå det latinske pondus som tyder vekt.
Noreg fekk felles mål- og vektsystem med Danmark ved forordning i 1683. I lov av 28. juli 1824 vart eit norsk handelspund definert som vekta av 1/62 kubikkfot vatn.
I 1875 vart det norske pundet fastsett til 498 gram. Det svenske pundet var berre 425 gram og vart ofte kalla skålpund. Det er til tider forvirrande at også det norske pundet kunne kallast skålpund for å skille det frå bismarpundet som tilsvarte 12 pund.
Fot har vore nytta som lengdeeining i Noreg, til dømes er ofte lengde og breidde av mindre båtar framleis gjeve i fot. Noreg fekk felles mål- og vektsystem med Danmark ved forordning i 1683. I lov av 28. juli 1824 vart ein norsk fot definert som 12/38 av lengden av en pendel med svingetid 1 sekund (31,374 cm). Også dei andre nordiske landa har hatt nasjonale standardar for fot: Danmark 31,39 cm, Sverige 29,69 cm.
[endre] Pundet i ulike land
- Preussen -- 468 gram
- Bayern -- 560 gram
- Austerrike -- 561 gram
- England -- 454 gram
- Noreg -- 498 gram
- Sverige -- 425 gram
[endre] Oppdeling
- Eit pund var to merker
- eit merke var 16 lodd
- Eit lodd var fire kvintin
- ein kvintin var fire ort
- ein ort var 16 æs
- ein æs var 16 grann
Eit pund som pengevekt eller som medisinvekt hadde anna vekt enn eit vanleg pund.
