Saint-John Perse

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Saint-John Perse (pseudonym for Alexis Leger; fødd 31. mai 1887 i Pointe-à-PitreGuadeloupe; død 20. september 1975 i Giens) var ein fransk lyrikar og diplomat som i 1960 fekk Nobelprisen i litteratur «för den höga flykten och den bildskapande fantasien i hans diktning, som visionärt avspeglar tidsläget.»[1][2]

Saint-John Perse
Nobelprisen i litteratur
Nobelprisen i litteratur
1960

Liv[endre | endre wikiteksten]

Alexis Leger voks opp på dei franske Antillane. Familien reiste attende til Frankrike i 1899 og han studerte jus og statsvitskap ved universiteta i Bordeaux og Paris.

I 1914 gjekk han inn i diplomatiet og var stasjonert og på reise i Beijing, Korea, Mongolia og Japan. Etter den første verdskrigen vart han rådgjevar for den franske utanriksministeren, Aristide Briand. I 1929 blei han utnemnd til Directeur des Affaires politiques i Utanriksdepartementet og i 1933 følgde han etter sin mangeårige velgjerar og ven Philippe Berthelot som generalsekretær i Utanriksdepartementet.

På grunn av ei avvisande haldning til Vichy-regimet sin ettergjevande politikk («appeasement») overfor det nasjonalsosialistiske Tyskland blei Alexis Leger avsett frå sine embete i 1940. Han mista den franske statsborgarskapen og heile formua blei konfiskert. Han emigrerte til USA der han arbeidde som rådgjevar for Library of Congress. Etter den andre verdskrigen blei han rehabilitert i Frankrike, trass det fortsette han å bu i USA og kom først attende til Frankrike i 1957 – då som diktaren Saint-John Perse.

Nokre månader før han døydde donerte han biblioteket sitt, manuskript og private notatar til Fondation Saint-John Perse, eit forskingssenter via livet og verket hans som er plassert i Cité du Livre i den sørfranske byen Aix-en-Provence.

Verk[endre | endre wikiteksten]

Forfattarskapen til Perse står i tradisjonen til Arthur Rimbaud. I boka Die Struktur der modernen Lyrik karakteriserte Hugo Friedrich Perse som ein særleg radikal representant for den moderne lyrikken. Tekstane til Perse er i høg grad kjenneteikna ei kjensle av å vere kløyvd og tap av einskap, medviten rådløyse, forvirring og tvil for lesaren.

Originalutgåver[endre | endre wikiteksten]

  • Éloges (1911) («Hyllingar»)
  • Anabase (1924) («Anabasis»)
  • Exil (1942)
  • Poème à l'étrangère (1943) (om lag «Dikta til den framande»)
  • Pluies (1944) («Regn»)
  • Neiges (1944) («Snø»)
  • Vents (1946) («Vindar»)
  • Amers (1956) («Fyrlykter»)
  • Chronique (1960) («Krønike»)
  • Oiseaux (Au vent d'Arles 1962) («Fuglar»)
  • Pour Dante (1965) («Til Dante»)
  • Chant pour un équinoxe (1971) («Song under ei solformørking»)
  • Nocturne (1973) («Nattmusikk»)
  • Sécheresse (1974) («Tørke»)
  • Œuvres complètes, (samla dikt; Bibliothèque de la Pléiade, 1972).

Saint-John Perse på norsk[endre | endre wikiteksten]

  • Hallvard H. Ystad og Gro Bjørnerud Mo, Anabasis / Eksil (2003).
  • Sigmund Skard Franske dikt : Villon - Hugo - Baudelaire - Claudel - Saint-John Perse (1967)
  • Emil Boyson omsette nokre av dei tidlege dikta til Perse.

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Erik Lindegren, innleiing til Jord Vindar Hav, Bonniers, Stockholm, 1956.
  • Bengt Holmqvist, Den moderna litteraturen, Bonniers, Stockholm, 1966.

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. "for the soaring flight and the evocative imagery of his poetry which in a visionary fashion reflects the conditions of our time"
  2. Nobletildelinga 1950 på nobelprize.org

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Saint-John Perse