Saturnmånen Iapetus

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Iapetus
Iapetus
Oppdaging
Oppdagar Giovanni Cassini
Oppdaga dato 1671
Baneparametrar
Store halvakse 3 561 300 km
Eksentrisitet 0,0283
Omløpsperiode 79d 7t 55m
Banehelling 7,52°
Er ein satellitt til Saturn
Fysiske eigenskapar
Middeldiameter 1436 km
Overflateareal 6 700 000 km2
Masse 1,9739·1021 kg
Middeltettleik 1,27 g/cm3
Overflategravitasjon 0,2553 m/s2
Rotasjonsperiode 79d 7t 55m
(bunden)
Aksehelling 14,84°
Albedo 0,04-0,5
Atmosfære ingen
Eit skred på Iapetus.

Iapetus er den tredje største månen til Saturn, oppdaga av Giovanni Domenico Cassini i 1671. Iapetus er best kjend for dei dramatiske overflatekontrastane, men oppdagingar av romfartøyet Cassini har avslørt mange andre uvanlege fysiske trekk med månen. Som alle dei andre saturnmånane er Iapetis kalla opp etter ein av titanane i gresk mytologi, Iapetos.

Fysiske trekk[endre | endre wikiteksten]

Cassini-bilete av nattsida til Iapetus, opplyst av reflektert lys frå Saturn

Den låge tettleiken til Iapetus indikerer at månen for det mest består av is, med berre ein liten del av tyngre materiale.

I tillegg er forma til Iapetus korkje sfærisk eller ellipsoideforma, noko som er uvanleg for ein stor måne. Delar av Iapetus verkar å vera skvist flat, og den unike ekvatorialringen til Iapetus er så høg at han påverkar inntrykket av forma til månen sjølv frå avstand.

Iapetus er eit tungt kratra objekt, og romfartøyet Cassini har avslørt store nedslagsbasseng i den mørke regionen. Blant dei er minst tre over 350 kilometer breie. Det største har ein diameter på over 500 kilometer og ekstremt bratte kantar.

Spire Denne astronomiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.