Slaget ved Ekeren

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Slaget ved Ekeren
Del av den spanske arvefølgjekrigen
Dato 30. juni 1703
Stad Ekeren i Antwerpen, dagens Belgia
region:NL 51°16′14.00″N 4°24′27.00″E
Resultat Fransk siger
Partar
Prinsenvlag.svg Dei sameinte Nederlanda Royal Standard of the King of France.svg Frankrike[1]
Flagget til Spania Spania
Kommandantar
Flagget til Den nederlandske republikken General Obdam
Flagget til Den nederlandske republikken General Slangenburg
Royal Standard of the King of France.svg Frankrike Duc de Boufflers
Royal Standard of the King of France.svg Frankrike Duc de Villeroi
Styrkar
10 000 40 000
Tap
3,400 1,750

Slaget ved Ekeren, 30. juni 1703, var eit slag i den spanske arvefølgjekrigen. Franskmennene omringa ein nederlandsk styrke, som berre så vidt unngjekk å verte heilt utsletta. Slaget enda alt håp om ein avgjerande alliert siger i Dei spanske Nederlanda i 1703.

Opptakt[endre | endre wikiteksten]

Etter å ha teke Bonn den 15. mai, ønskte Marlborough no å erobre Ostend i Antwerpen, eller tvinge franskmennene ut i open kamp. Han gav ordre til den nederlandske generalen Coehoorn til å marsjere til Ostend og omleire han. Den nederlandske generalen Van Sparre marsjerte sørvest mot Antwerpen, medan den nederlandske generalen Obdam marsjerte sørover frå Bergen op Zoom, og Marlborough sjølv marsjerte mot Lier.

Som året før var ikkje Dei sameinte Nederlanda ivrig etter å møte franskmennene i open kamp, heller ikkje opne hamnene i Antwerpen og Ostend for engelsk handel og opne konkurransen med nederlendarane. Derfor omleira ikkje Coehoorn Ostend, men plyndra i staden landsida mellom Ostend og Antwerpen.

Obdam marsjerte den 28. juni frå Bergen op Zoom til Antwerpen, og nådde fram dagen etter ved Ekeren, sju kilometer frå Antwerp.

Villeroi vart ikkje avleidd av den avleiande manøveren til Marlborough, og sende alle soldatane sine frå Diest til Antwerpen for å verne byen. Marlborough fekk høyre om dette og prøvde å åtvare Obdam og ordre han om trekkje seg attende til Lillo, men Obdam reagerte for seint.

Slaget[endre | endre wikiteksten]

Tidleg om morgonen den 30. juni marsjerte franske dragonar frå Merksem og Ekeren i retning mot Kapellen for å avskjere rømningsvegen nær Hoevenen slik at nederlendarane ikkje kunne vende attende til Breda og Bergen-op-Zoom. Markien av Bedmar og dei spanske soldatane hans tok stilling nær Wilmarsdonk. Dette sikra at dei nederlandske styrkane var omringa på alle sider.

Så snart dei nederlandske rekogniseringstroppane oppdaga dei franske dragonane, sende Obdam med ein gong kavaleriet sitt til Hoevenen, men det var for seint. Landsbyen var alt fullt opp av franske soldatar. Eit forsøk på å erobre nabolandsbyen Muisbroek var òg mislukka. Då franskmennene gjekk til åtak, prøvde Obdam å ta Oorderen, noko han klarte ei kort stund, før franskmennene gjenerobra landsbyen.

Kampane pågjekk heile dagen. Klokka åtte om kvelden var det ikkje lenger teikn til Obdam, og Slangenburg valte å gå til åtak på Oorderen, denne gongen med eit overraskande bajonettåtak leia av Friesheim. Friesheim sende mennene sine vassande gjennom vatnet, og dukka opp der franskmennene ikkje hadde venta dei. Dette gjorde at dei gjenverande nederlandske soldatane klarte å rømme i mørkret attende mot Nederlanda.

Etterverknad[endre | endre wikiteksten]

General Slangenburg

Slaget var ein siger for franskmennene, men Boufflers vart ikkje gratulert i det heile. Han vart i staden for skulda får å ha late ein total siger sleppe unna.

Obdam overlevde og rømde sørover om ettermiddagen med tretti kavaleristar, forkledd som franskmenn. Då han nådde fram til Nederlanda, skreiv han eit brev som tilet at heile armeen hans vart øydelagd. Oppførselen hans vart ikkje tilgjeven av det nederlandske militæret, og militærkarrieren hans var over.

Slangenburg, for hans del, vart hylla som ein nederlandsk helt. Han var òg rasande på Marlborough for at han vart utmanøvrert av franskmennene og ikkje kom med støtte.

Nederlendarane fekk 1717 drepne, 1003 skadde og 694 kringsfangar eller sakna. Franskmennene og spanjolane tapte 1750 mann.

Dagens plassering[endre | endre wikiteksten]

Ein stor del av slagmarka, inkludert landsbyane Oorderen, Wilmarsdonk og Lillo, har forsvunne under Antwerpen hamn då denne vart utvida i 1960-åra.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. George Ripley, Charles Anderson Dana, The American Cyclopaedia, New York, 1874, p. 250, "...the standard of Frankrike was white, sprinkled with golden fleur de lis...". *[1] The original Banner of Frankrike was strewn with fleurs-de-lis. *[2]:on the reverse of this plate it says: "Le pavillon royal était véritablement le drapeau national au dix-huitième siecle...Vue du chateau d'arrière d'un vaisseau de guerre de haut rang portant le pavillon royal (blanc, avec les armes de Frankrike)."[3] from the 1911 Encyclopædia Britannica: "The oriflamme and the Chape de St Martin were succeeded at the end of the 16th century, when Henry III., the last of the Huset Valois, came to the throne, by the white standard powdered with fleurs-de-lis. This in turn gave place to the famous tricolour."

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]