Stord kommune

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Stord kommune
Våpen Kart
Komm.nr. 1221
Fylke Hordaland
Adm.senter Leirvik
Areal 144 km²
Folkemengd 18 161 (1. jan 2012)
Politikk
Ordførar (2007-) Liv Kari Eskeland (H)
Målform Nynorsk
Nettstad www.stord.kommune.no
Folketalsutvikling 1951-2010[1]
Befolkningsutvikling kommune 1221.svg
Stord kommune på Commons
Bussterminalen på Leirvik
Aker Kværner Stord er den største verksemda i kommunen

Stord er ein bykommune som utgjer om lag halvparten av øya Stord i Hordaland fylke, i Sunnhordland. Namnet Stord kjem frå norrønt og tyder den høgreiste. Stord har bystatus etter eit kommunestyrevedtak i 1997. Kommunesenteret heiter Leirvik, på folkemunne kalla «Vikjo». I Leirvik bur det om lag 11 000 innbyggjarar. Sagvåg er nest største tettstad, med om lag 4 000 innbyggjarar. Totalt er det 18000 innbyggjarar i Stord Kommune. Industriverksemdene Aker Stord, Aker Elektro og Apply Leirvik sysselset rundt 3000 arbeidarar. Desse bedriftene er mellom dei leiande i verda på områda sine innan leverandørindustrien.

Kommunestyret har 35 representantar. Den politiske leiinga i kommunen er ein koalisjon mellom Høgre, Kristeleg folkeparti, Venstre, Senterpartiet og Demokratane. Liv Kari Eskeland frå Høgre er ordførar.

Stord Sjukehus, Stord vidaregåande skule og Høgskulen Stord Haugesund ligg i kommunen. Stord har eit stort idrettsmiljø, Stord Idrettslag sitt handballag for menn spelar i eliteserien, Stord Sumoklubb har tidlegare hevda seg i Europa-toppen i sumobryting og Kjell Storelid vann OL-medaljar i skeiseløp i 1994.

Geografi[endre | endre wikiteksten]

Kommunen ligg på øya Stord, der byen Stord ligg i sør, og Fitjar kommune ligg i nord. Stord omfattar eit 144 km² stort areal på dei busette øyane Stord (127 km²), Huglo (13,9 km²) og Føyno (1,3 km²). I tillegg kjem fleire mindre øyar og holmar. Over sund og fjordar kjem ein i aust til Kvinnherad, i sør til Sveio og i vest til Bømlo.

Nordaust i kommunen er det fleire høge fjell. Den høgaste toppen er Mehammarsåto på 749 moh.[2], medan den mest kjende er Kattnakken, som ligg 734 moh. Her ligg det ein TV-sendar og det går bilveg heilt til topps.

Sør og aust er det lågland med mykje god dyrkingsjord. Her ligg det meste av busetnad, industri og jordbruksareal. Tettstaden Leirvik strekkjer seg frå Rommetveit i aust til Skjersholmane og Heiane i sør.

Trekantsambandet med bruer og undersjøisk tunnel gjev samband sørover til Sveio på fastlandet og til øykommunen Bømlo. Europaveg 39, hovudvegen mellom Bergen og Stavanger, går over øya. Det finst ferjesamband frå Skjersholmane til Ranavik og Sunde i Kvinnherad, og frå Jektevik til HodnanesTysnes og Huglo. Frå Stord Lufthamn Sørstokken går det dagleg rutefly til Oslo. Leirvik er eit viktig regionssentrum i Sunnhordland, og er eit knutepunkt for kollektivtrafikken i området, med snøggbåtkai og busstasjon.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Stord kommune vart oppretta i 1838, som følgje av formannskapslovene av 1837. Fitjar vart skilt ut som eigen kommune i 1860, og Valestrand i 1868.

Næringsliv[endre | endre wikiteksten]

Viktigaste næring på Stord er leverandørindustrien innan Olje og Gass. Industriverksemdene Aker Stord, Aker Elektro og Apply Leirvik har rundt 3000 fast tilsette. Desse bedriftene er mellom dei leiande i verda på områda sine innan leverandørindustrien. Store delar av installasjonane, inkludert dei aller største, i Nordsjøen er bygde og samanstilte av Aker Stord. Aker Stord har levert plattformer og andre installasjonar sidan slutten av 70-talet.

Aviser[endre | endre wikiteksten]

Avisa Sunnhordland kjem ut på Stord. I 2008 starta nettavisa Innsida.no ei vekeavis på papir, som første nettavis i Noreg.

Folketalsutvikling[endre | endre wikiteksten]

Folketalsutvikling for Stord kommune frå 1920:

1.12.1920[3] 1.12.1930[4] 3.12.1946[4] 1.1.1951[5] 1.1.1961[5] 1.1.1971[5] 1.1.1981[5] 1.1.1991[5] 1.1.2001[5] 1.1.2010[5]
3990 4057 5030 5583 7766 10607 13007 14684 16241 17565

Kjende personar frå Stord[endre | endre wikiteksten]

Skular på Stord[endre | endre wikiteksten]

Barneskular[endre | endre wikiteksten]

Ungdomsskular[endre | endre wikiteksten]

Vidaregåande skular[endre | endre wikiteksten]

Høgskular[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. Kjelde: SSB
  2. World Wide Vikings
  3. Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
  4. 4,0 4,1 Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Folkemengde i Stord 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå

Relevante nettstader[endre | endre wikiteksten]