Svartediket

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Svartediket
Svartediket -
Stad Bergen (Hordaland)
Koordinatar 60°23′21″N 5°22′15″EKoordinatar: 60°23′21″N 5°22′15″E
Type innsjø Kunstig innsjø
Overflateareal 0,40 km²
Kystlengd1 3,79 km
Høgd over havet 76 m
1 Kystlengd er eit unøyaktig mål som kanskje ikkje er standardisert for denne artikkelen.

Svartediket er eit vatn som ligg i Bergen kommune i Hordaland. Det er ein del av drikkevassforsyninga til Bergen, og var kjelda til Noreg sitt første moderne vassverk i 1855. Vatnet vart ført under trykk til husstandane i byen via støypejernsrøyr, og folkesetnaden i Bergen kunne få innlagt vatn.

Svartediket ligg i dalføret mellom Ulriken og Fløyen. Isdalen, Hardbakkadalen og Våkendalen endar ned mot Svartediket.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Før demninga vart bygd låg det to vatn her, Alrekstadvatn og Isdalsvann, som låg i den nordaustlege delen av det noverande vatnet. Svartediket låg opphavleg i Årstad kommune og utbygginga kom i stand etter avtale med Årstad herredstyret og Bergen kommune.

Svartediksdammen fekk ei tappehøgde på 4,5 m, som var tilstrekkeleg i 1882. I 1868 kjøpte kommunen Øvre Møllendal og fekk slik bruksretten til Isdalsvann, Tarlebøvann, Langelivvann og Øvre Isdalsvann. Dammen vart vidare utbygd i 1882 med sikte på å forsyne byen med vatn i 90 dagar. Demninga vart då gjort tre meter høgare og Svartediket kunne regulerast til 7,7 m. I 1950-1954 gjorde ein ei ny utbygging og Svartediket vart heva med 11 meter til, totalt 18,7 m.

Hausten 2004 vart Svartediket råka av giardia-parasitten og ein reknar med at mellom 4000 og 6000 menneske vart råka. Opp til 400 av desse sleit med langtidsverknader i lang tid etterpå. [1] Vassverket som reiner vatnet frå Svartediket vart i ettertid oppgradert med UV-stråling, som mellom anna tar knekken på parasitten. På folkemunne vart Svartediket ein liten periode humoristisk kalla «Giardiasjøen».

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Gunnar Hagen Hartvedt (2003) Bergen Byleksikon, 4. utg. – Kunnskapsforlaget, Oslo. ISBN 82-573-1036-0.
  1. Pål Andreas Mæland og Jan Stian Vold (18. mai 2006). 6000 syke av Giardia. Bergens Tidende. Vitja 20. april 2007.