Rzeczpospolita Obojga Narodów (pl)
Abiejų tautų respublika (lt)
Det polsk-litauiske samveldet |
| Anna namn |
«Tonasjonsrepublikken», på polsk Rzeczpospolita Obojga Narodów; på litauisk Žečpospolita; på latin Regnum Serenissima Poloniae; på kviterussisk Рэч Паспалі́тая |
| Statsunion |
|
|
|
Våpenet til Det polsk-litauiske samveldet
|
Motto
Si Deus Nobiscum quis contra nos
(latin Om Gud er med oss, kven er då mot oss)
Pro Fide, Lege et Rege
(latin: For tru, rett og konge, sidan 1700-talet) |
|
Utstrekkinga til Det polsk-litauiske samveldet då det var på det største |
| Hovudstad |
Kraków fram til 1596, Warszawa (delt med Grodno frå 1673) |
| Språk |
latin, polsk, ruthensk og andre |
| Religion |
Romersk-katolsk, ortodoks, protestantisme (i vest), jødedom, islam (hovudsakleg tatarar og tyrkarar i sør) |
| Styreform |
Monarki |
| Konge av Polen |
Liste |
| Storhertug av Litauen |
Liste |
| Lovgjevande forsamling |
Sejmen |
| Historie |
|
| - Unionen oppretta |
1. juli 1569 |
| - 1. delinga |
5. august 1772 |
| - 3. mai-konstitusjonen |
3. mai 1791 |
| - 2. delinga |
23. januar 1793 |
| - 3. delinga |
24. oktober 1795 |
| Areal |
| - 1582 |
815 000 km² |
| - 1618 |
990 000 km² |
| Innbyggjarar |
| - 1582 est. |
6 500 000 |
| Folketettleik |
8 /km² |
| - 1618 est. |
10 500 000 |
| Folketettleik |
10,6 /km² |
|
Det polsk-litauiske samveldet var ein føderal monarki-republikk samansett av Kongeriket Polen og Storfyrstedømet Litauen i 1569 som eksisterte til 1795.
Samveldet var eit framhald av Den polsk-litauiske unionen som var ein personalunion mellom dei to statane. Unionen hadde eksistert sidan 1386. Samveldet var eit av dei største i Europa og stod mot åtak frå krossriddarordnane, mongolane, Russland, Det osmanske riket og Sverige i over to hundre år. Til sist vart landområdet oppdelt i tre steg mellom Tsar-Russland, Preussen og keisarriket Austerrike. I 1795 var heile landområdet delt. Polen og Litauen vart fyrst sjølvstendige statar att etter fyrste verdskrig i 1918.
Kart over grensene til ulike tider [endre]
-
Størst flatevidd (kring 1630)
-
-
Den fyrste delinga (1772)
-
-
Den tredje delinga (1795). Polen var ikkje lenger eigen stat.
Bakgrunnsstoff [endre]
.gif){kind=small}
