Torstenson-krigen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Sjøslaget ved Femern der den svensk-nederlandske flåten senka alle danske skip unntatt to.

Torstenson-krigen eller Hannibalfeiden var ein krig mellom Danmark-Noreg og Sverige i åra 16431645.

Svenskane stod med store styrkar i Tyskland på grunn av Trettiårskrigen, og Christian IV blanda seg inn ved å intrigere mot svenskane. Svenskane gjennomføre difor eit overraskingsåtak på Danmark 12. desember 1643. Den svenske generalen Torstensson gjekk inn i Jylland frå Nord-Tyskland. Ei anna styrke gjekk til åtak mot Sjælland frå Pommern, medan ei tredje styrke, på 11 000 menn, gjekk til åtak mot Skåne.

I 1644 sende Christian IV ei sjøstyrke mot Kiel, og mista auget sitt i sjøslaget som stod i juli. Same år tok svenskane Helsingborg, Lund og Landskrona. Dei åtaka ikkje Malmö på grunn av den sterke festninga der.

I Noreg fekk den danske statthaldar Hannibal Sehested løyve til å byggje ut hæren. På rekordtid organiserte og øvde han opp ein hær. Han delte distrikta opp i legder, som plikta å stille soldat med utstyr. I løpet av kort tid var hæren på 10 000 menn, der 8 000 var bondesoldatar. Sehested si oppgåve var å lette på presset på Danmark, ved å åtake svenskane i Dalsland og Värmland, pluss Göteborg. Det vart med nokre korte raid, før svenskane gjekk inn i norske Bohuslän på slutten av krigen.

Ved freden i Brömsebro mista Danmark-Noreg øyene Gotland og Ösel, og dessutan Jämtland, Härjedalen og Idre og Särna.

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Trettiårskrigen