Tromsø kommune

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Tromsø kommune
Våpen [[fil:NO 1902 {{{kart}}}.svg|140px|Kart]]
Komm.nr. 1902
Fylke Troms
Adm.senter Tromsø
Areal 2 566,3 km²
Folkemengd 70 358 (1. jan 2012)
Politikk
Ordførar (2011-2015) Jens Johan Hjort (H)
Målform Nøytral
Nettstad www.tromso.kommune.no
Folketalsutvikling 1951-2010[1]
Befolkningsutvikling kommune 1902.svg
Tromsø kommune på Commons

Tromsø (nordsamisk Romsa) er ein bykommune i Troms fylke. Han er den tredje største bykommunen i landet, og den sjuande etter folketalet. På 1800-talet var den vesle byen ofte besøkt av utanlandske handelsmenn og turistar, og dei var overraska over kultur, klesdrakt og språkkunnskapar mellom borgarskapet i byen, og kalla difor byen «Nordens Paris», eit utnamn som i dag ofte feilaktig blir knytt til nattelivet i byen og det generelt høge aktivitetsnivået.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Det er funne spor etter busetting i området som er 9000 år gamle. Den første kyrkja vart bygd her i 1252, og blei den nordlegaste kyrkja i verda. Ho vart kalla Sancta Maria juxta paganos, eller «Sankta Maria blant heidningane». Frå om lag same tida stammar Skansen, som er ein skanse bygd i torv, som blei bygd for å verge området mot herjingane til russarane og karelarane.

Tromsø fekk bystatus og privilegium som kjøpstad i 1794, men på denne tida hadde byen eit innbyggjartal på rundt 80 menneske. På 1800-talet vart byen viktigare. Han vart bispesete i 1834 og fekk ein lærarskule og eit skipsverft i 1848. Tromsø Museum vart skipa i 1872 og Mack-bryggjeriet i 1877.

Tromsø hamn

Ved slutten av hundreåret var byen blitt eit viktig handelssenter i nord, og var utgangspunktet for mange ekspedisjonar til Arktis, og polaroppdagarar som Roald Amundsen, Fridtjof Nansen og Umberto Nobile brukte byen som utgangspunkt. Nordlysobservatoriet vart grunnlagd i 1927.

Flyplassen blei opna for trafikk i 1964. Universitetet i Tromsø blei vedtatt oppretta i 1968 og opna i 1972. I 1998 flytta Norsk Polarinstitutt til Tromsø. Hausten 2005 opna nybygget til Hålogaland Teater.

Tromsø har aldri hatt jernbane. Tettstaden Tromsø er den tredje største byen i Europa utan ein jernbanestasjon, etter byane Łomża og Herten. Det finst riktignok ein Tromsø jernbanestasjon (3,48 moh.) i Tromsø, men dét er ikkje ein jernbanestasjon, det er ein utestad med jernbanetema.

Folketalsutvikling[endre | endre wikiteksten]

Tromsø har vore den største kommunen i Troms i folketal sidan 1910-talet, då han passerte Trondenes kommune, med unntak av åra frå slutten av 1940-talet til kommunesamanslåinga i 1964, då Tromsøysund kommune var større.

Folketalsutvikling for noverande Tromsø kommune frå 1910:

1910[2] 1920[3] 1.12.1930[4] 3.12.1946[4] 1.1.1951[5][6][7][8] 1.1.1961[5][6][7][8] 1.1.1971[5] 1.1.1981[5] 1.1.1991[5] 1.1.2001[5] 1.1.2010[5]
16 543ab 19 716ab 21 756ab 25 905ab 27 218ab 32 187ab 39 145a 46 454a 51 328a 60 086a 67 305
aTalet omfattar den sørlege delen av Reinøy, som var del av Tromsø kommune fram til 2008, då han vart overført til Karlsøy kommune. Dette området hadde då 50 innbyggjarar.
b Talet omfattar Svensbyområdet, som var del av gamle Ullsfjord kommune, men ved kommunesamanslåinga i 1964 vart del av Lyngen kommune. Dette området hadde då 171 innbyggjarar. Talet omfattar òg den delen av gamle Hillesøy kommune som låg på Senja og Hekkingen, som ved kommunesamanslåinga i 1964 vart del av Lenvik kommune. Dette området hadde då 1159 innbyggjarar.

Politikk[endre | endre wikiteksten]

Kommunestyret i Tromsø vedtok 19. oktober 2011 å innføre parlamentarisme som styringsmodell for kommunen. Tromsøs første byråd er eit fleirtallsbyråd utgått av Høgre, Framstegspartiet og Venstre, med til saman seks byrådar. Bystyret har 43 medlemmar. Øyvind Hilmarsen er byrådsleiar. [9] Kommunestyrevalet 2011:[10]

Parti Prosent Røyster Mandat i kommunestyret Medlemmar av
byrådet
% ± totalt ± totalt ±
Høgre 36,0 +24,4 12171 8910 16 +11 Øyvind Hilmarsen
Anna Amdahl Fyhn
Line Fusdahl
Arbeidarpartiet 26,4 -13,1 8910 -2120 11 -6
Framstegspartiet 13,0 -7,9 4381 -1465 6 -3 Kristoffer Kanestrøm
Brit Hege Alvarstein
Raudt 7,2 -0,8 2417 200 3 -1
Sosialistisk Venstreparti 5,7 -1,6 1929 -117 2 -1
Venstre 3,8 -0,4 1291 119 2 0 Jonas Stein Eilertsen
Kristeleg Folkeparti 3,1 -0,6 1042 3 1 -1
Senterpartiet 2,4 -0,7 814 -61 1 0
Miljøpartiet Dei Grøne 1,8 1,1 595 399 1 +1
Valdeltaking/Total 64,8% 33762 43 6
Ordførar: Jens Johan Hjort (H) Varaordførar: Anni Skogman (FrP)

Tettstader[endre | endre wikiteksten]

Venskapsbyar[endre | endre wikiteksten]

 

Anna[endre | endre wikiteksten]

Ishavskatedralen i Tromsø

Tromsøværingar[endre | endre wikiteksten]

Friluftsliv[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Andre prosjekt[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Tromsø kommune

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. Kjelde: SSB
  2. "Hjemmehørende folkemengde Troms 1801-1960 frå Registreringssentral for historiske data, vitja 1. september 2010
  3. Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
  4. 4,0 4,1 Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Folkemengd i Tromsø 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
  6. 6,0 6,1 Folkemengd i Hillesøy 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
  7. 7,0 7,1 Folkemengd i Tromsøysund 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
  8. 8,0 8,1 Folkemengd i Ullsfjord 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
  9. Byrådet i Tromsø http://www.tromso.kommune.no/byraadet.260818.no.html
  10. Valg 2011 - Tromsø i Troms