Ullensvang herad

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Ullensvang herad
Våpen Kart
Komm.nr. 1231
Fylke Hordaland
Adm.senter Kinsarvik
Areal 1395 km²
Folkemengd 3 403 (1. jan 2012)
Politikk
Ordførar (2003-) Solfrid Borge (Sp)
Målform Nynorsk
Nettstad www.ullensvang.herad.no
Folketalsutvikling 1951-2010[1]
Befolkningsutvikling kommune 1231.svg
Ullensvang herad på Commons

Ullensvang herad ligg i Hardanger i Hordaland fylke. Ullensvang er ein av dei kommunane i landet som nyttar nemninga «herad» i staden for «kommune».

Geografi[endre | endre wikiteksten]

Heradet grensar i nord mot Granvin herad og Ulvik herad, i nord og aust mot Eidfjord kommune, i aust mot Vinje kommune i Telemark fylke, i sør mot Odda kommune, og i vest mot Jondal kommune. Vest for Hardangerfjorden ligg Kvam herad. Lokalavisa Hardanger Folkeblad («Folkablae»), som kjem ut i Odda, dekkjer Ullensvang herad.

Heradet ligg på båe sider av Sørfjorden i Hardanger, på sør- og nordsida av Utnefjorden, på vestsida av indre Samlafjorden, på vest- og austsida av den sørlege delen av Eidfjorden. Langs Samlafjorden ligg gardane Litlås og Storås, Kvalvik, Alsåker, Vines, Lote og Hesthamar. På sørsida av Utnefjorden ligg Utne, på nordsida Tjoflot og Ulgenes. På vestsida av Eidfjorden ligg Kaland og Djønno, på austsida Ytre Bu og Ringøy. Nordaust for innlaupet til Sørfjorden ligg Kinsarvik. På austsida av Sørfjorden ligg Urheim, Lutro, Lofthus, Opedal, Børve, Sekse, Hovland, Espe og Fresvik. På vestsida av Sørfjorden, nordover frå Odda mot Utne ligg Kvitno, Eikhamrane, Måge, Bleie, Reidsete, Vikebygd, , Rogdo, Aga, Velure, Jåstad, Haustveit, Hauso, Grimo, Langasete og Trones.

Nordre snutten av Folgefonna ligg i heradet. Mykje av vestsida av Hardangervidda utgjer størstedelen av arealet til heradet og over 80 % av arealet i Ullensvang ligg 900 meter eller meir over havet.

Det høgaste punktet i Ullensvang er Hårteigen, 1690 m.o.h.

Utsikt frå Tjoflot inn mot Kinsarvik og Lofthus i Hardangerfjorden. I front deler fjorden seg i Sørfjorden og Eidfjord.
Foto: G.K.Tjoflot

Historie[endre | endre wikiteksten]

Kommunen heitte fram til 1870 Kinsarvik, då skifta kommunen namn til Ullensvang. I 1913 vart så Ullensvang delt i tre, Odda, Ullensvang og Kinsarvik. I 1964 vart Ullensvang slege saman med Åsgrenda frå Kvam herad, Eidfjord kommune og Kinsarvik herad med unntak av Kvanndalsområdet på nordvestsida av Hardangerfjorden. Eidfjord vart skild ut att som eigen kommune i 1977.

Folketalsutvikling[endre | endre wikiteksten]

I tiårsperioden 1996–2006 gjekk folkemengda i Ullensvang tilbake med 10,4 % mot 7,3 % i Hardanger som heilskap.

Folketalsutvikling for noverande Ullensvang kommune frå 1920:

1.12.1920[2] 1.12.1930[3] 3.12.1946[3] 1.1.1951[4][5] 1.1.1961[4][5] 1.1.1981[4] 1.1.1991[4] 1.1.2001[4] 1.1.2010[4]
3663a 3655a 4216a 3943a 4012a 4030 3944 3608 3382
a Talet omfattar området rundt Kvanndal i gamle Kinsarvik kommune, som ved kommunesamanslåinga i 1964 vart del av Granvin kommune. Dette området hadde då 72 innbyggjarar. Talet omfattar ikkje området Åsgrenda som låg i Kvam kommune fram til det vart overført til Ullensvang kommune i 1965. Dette området hadde då 61 innbyggjarar.

Kultur og næringsvegar[endre | endre wikiteksten]

Heradet er kjend for jordbruk og fruktdyrking, og for fruktbløminga om våren. Mange av gardbrukarane driv med ein kombinasjon av fruktdyrking og sauehald. Det meste av jordbruks- og skogbruksarealet er brattlendt, ofte svært brattlendt. Turisme er den andre viktige næringsvegen.

I Ullensvang ligg 6 barne- og ungdomsskular: Kinsarvik Skule, Opedal Skule, Sekse Oppvekstsenter, Vikebygd skule, Vines skule og Hauso skule. Det finst ikkje vidaregåande skule i Ullensvang, dei næraste ligg i Odda, Kvam og Voss.

Heradsstyret har gjort vedtak om fleire tusenårsstader i Ullensvang, men ein hovudplass, som er Utne sentrum. Sentrum og kaiområdet har vorte opprusta, og markeringa av tusenårsstaden, ein skulptur, har vorte reist. Skulpturen er utforma av kunstnaren Ingunn van Etten og står på kaia. Han vart avduka sommaren 2007.

Ullensvang har dei siste åra fått fleire årlege festivalar:

  • Blømingsfestivalen føregår i Kinsarvik i mai. Her møtest spelemenn og danseglade publikummarar kvart år for å ta del i Vestlandsmeisterskapen i gamaldansmusikk.
  • Hardanger musikkfest er ein kammermusikkfestival som kvar pinsehelg byr på konsertar, vandringar og seminar. Han strekkjer seg over tre kommunar med hovudsete på Lofthus.
  • Morellfestivalen vert skipa til på Lofthus siste helga i juli. Det er ein folkefest med revy, musikk og salsboder.
  • Sommaren 2008 vart også musikkfestivalen Velure Rock skipa til for fyrste gong på Velure, på vestsida av Sørfjorden.

Kjende personar som er knytt til Ullensvang[endre | endre wikiteksten]

Biletgalleri[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Fotnotar[endre | endre wikiteksten]

  1. Kjelde: SSB
  2. Statistisk årbok for kongeriket Norge 40de årgang, 1920 (Det statistiske centralbyrå, 1921)
  3. 3,0 3,1 Statistisk årbok for Norge 69. årgang, 1950 (Statistisk sentralbyrå, 1950)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Folkemengd i Ullensvang 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
  5. 5,0 5,1 Folkemengd i Kinsarvik 1. januar kvart år frå 1951, frå Statistisk sentralbyrå
Compass rose pale.svg Granvin Ulvik Compass rose pale.svg
Kvam N Eidfjord
V Ullensvang A
S
Jondal Odda Vinje