Dei sju underverka

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Gå til: navigering, søk
Sju underverk frå oldrtida (frå venstre til høgre, topp til botn): Kheopspyramiden, Babylons hengande hagar, Artemistempelet i Efesos, Zevsstatuen i Olympia, Mausoleet i Halikarnassos, Kolossen på Rhodos og Fyrtårnet på Faros ved Alexandria som omskrive på 1600-talet av den nederlandske målaren Maarten van Heemskerck.
Sju underverk frå oldrtida (frå venstre til høgre, topp til botn): Kheopspyramiden, Babylons hengande hagar, Artemistempelet i Efesos, Zevsstatuen i Olympia, Mausoleet i Halikarnassos, Kolossen på Rhodos og Fyrtårnet på Faros ved Alexandria som omskrive på 1600-talet av den nederlandske målaren Maarten van Heemskerck.

Dei sju underverka var ei gruppe makelause byggverk i (den greske) antikken. Vi reknar til vanleg Antipater frå Sidon som opphavet til lista, fordi han nemnde dei sju underverka i eit dikt kring 140 f.Kr. Men tanken om sju underverk går lengre tilbake i tida; den tidlegaste kjende kjelda er Herodots Historie. I andre halvdelen av 200-talet f.Kr. skreiv Kallimakos frå Kyrene ei samling om verdas underverk, men denne gjekk tapt då biblioteket i Alexandria brann.

Sidan Antipater har fleire ulike lister blitt til. Blant anna samanlikna Plinius den eldre den romerske ingeniørkunsten - som akveduktar og kloakk - med dei greske byggverka. Den lista vi no kallar verdas sju underverk er eigentleg frå mellomalderen.

Dei sju underverka var:

  1. Kheopspyramiden
  2. Babylons hengande hagar
  3. Zevsstatuen i Olympia
  4. Artemistempelet i Efesos
  5. Mausollos gravtempel
  6. Kolossen på Rhodos
  7. Fyrtårnet på Faros

To kvar av desse underverka stod i det som nå er Hellas, Egypt og Tyrkia, og eitt stod i Irak. Det einaste som ennå står er Kheopspyramiden, som var den eldste av underverka. Kolossen på Rhodos stod derimot berre i 56 år, til han raste saman under eit jordskjelv. Dei hengande hagane i Babylon er det vi veit minst om - kan hende har dei aldri eksistert.

Sju underverk frå oldrtida (frå venstre til høgre, topp til botn): Kheopspyramiden, Babylons hengande hagar, Artemistempelet i Efesos, Zevsstatuen i Olympia, Mausoleet i Halikarnassos, Kolossen på Rhodos og Fyrtårnet på Faros ved Alexandria som beskrevet på 1600-tallet av den nederlandske maler Maarten van Heemskerck.
Sju underverk frå oldrtida (frå venstre til høgre, topp til botn): Kheopspyramiden, Babylons hengande hagar, Artemistempelet i Efesos, Zevsstatuen i Olympia, Mausoleet i Halikarnassos, Kolossen på Rhodos og Fyrtårnet på Faros ved Alexandria som beskrevet på 1600-tallet av den nederlandske maler Maarten van Heemskerck.
Underverk Dato Byggd av Øydelagt Årsak
Kheopspyramiden 2550 f.Kr egyptarar Er bevart --
Babylons hengande hagar 600 f.Kr babylonarar  ? jordskjelv
Kolossen på Rhodos 550 f.Kr Anatolians 356 f.Kr jordskjelv
Zevsstatuen i Olympia 435 f.Kr grekarar  ? brann
Mausoleet i Halikarnassos 351 f.Kr Carienarar  ? jordskjelv
Artemistempelet i Efesos 292-280 f.Kr hellenistisk sivilisasjon 224 f.Kr jordskjelv
Fyrtårnet på Faros ved Alexandria 299–279 f.Kr hellenistisk sivilisasjon 1375 jordskjelv

Grekanae nytta ikkje omgrepet «underverk», men "theamata" som er mer tilsvarar ordet «må sjåast».

Listen vi kjenner i dag vart produsert i Mellomalderen på ei tid da mange av underverka ikkje lenger eksisterte. Sidan lista stort sett kom frå greske nedteikningar, vart berre underverka som kunne vore kjende og besøkte av dei gamle grekarane inkludert.

Innhaldsliste

[endre] Lister fra Mellomalderen

Ulike lister over sju undervek vart sette opp seinare i mellomalderen, utan at ein kjenner opphavet sikkert.

Andre byggverk som har vore nemnde som underverk:

[endre] Moderne lister

I tråd med tidlegare tradisjon er det produsert mange lister opp igjennom åra over menneskeskapte underverk eller reisemål. Ei slik liste over vart sett opp av Hillman Wonders:[5]

[endre] Naturskapte under

Ei av mange lister er nedskriven av CNN med berre naturskapte under:[6]


[endre] Referanser

  1. ↑ Palpa, as You Like it, page 67)
  2. ↑ The Complete Idiot's Guide to the Crusades (2001, page 153))
  3. ↑ The Rough Guide To England (1994, page 596))
  4. ↑ The Catholic Encyclopedia, v.16 (1913), page 74
  5. ↑ Hillman Wonders
  6. ↑ CNN Natural Wonders

[endre] Litteratur

  • Cox, Reg, and Neil Morris, "The Seven Wonders of the Modern World". Chelsea House Publications: Library. October 2000. ISBN 0-7910-6048-9
  • Cox, Reg, Neil Morris, and James Field, "The Seven Wonders of the Medieval World". Chelsea House Publications: Library. October 2000. ISBN 0-7910-6047-0
  • D'Epiro, Peter, and Mary Desmond Pinkowish, "What Are the Seven Wonders of the World? and 100 Other Great Cultural Lists". Anchor. 1. desember, 1998. ISBN 0-385-49062-3
  • Morris, Neil, "The Seven Wonders of the Natural World". Chrysalis Books. 30. desember, 2002. ISBN 1-84138-495-X

[endre] Eksterne lenkjer

[endre] Underverk frå oldtida

[endre] Andre undurverk

  • The World's Top 100 Wonders - ei liste over dei fremste arkitektoniske, ingeniørmessige og naturlege underverk, sett saman av reiseskribenten Howard Hillman.
  • WonderClub.com - «listenes liste» med informasjon om die fleste underverka
Denne artikkelen kan ha godt av ei opprydding for å nå ein høgare standard.
Sjå korleis du redigerer ei side og stilmanualen for hjelp, og eventuelt diskusjonssida til artikkelen.

-->

Henta frå «http://nn.wikipedia.org/wiki/Dei_sju_underverka»
Personlege verktøy