Årdal kyrkje i Bygland

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Koordinatar: 58°42′26″ N 7°49′26″ E

Årdal kyrkje
Årdal kirke (Bygland)
none Foto: C. Christensen Thomhav / Riksantikvaren
Foto: C. Christensen Thomhav / Riksantikvaren
Kyrkjesamfunn Den norske kyrkja
Bispedøme Agder og Telemark
Prosti Otredal
Fellesråd Bygland
Stad Grendi, Årdal i Bygland
Arkitekt Anders Syrtveit
Material Tre
Innvigd 1828
Kyrkjegard Rundt kyrkja
Sitjeplassar 200
Wikimedia Commons: Årdal kirke (Bygland)
Kyrkja i 2011, til høgre bautasteinen til minne om eidsvollsmannen Even Torkildsson Lande.
Foto: Jan-Tore Egge

Årdal kyrkje er ei åttekantkyrkje frå 1828 i Bygland kommune i Aust-Agder fylke. Kyrkja står mellom riksveg 9 og Byglandsfjorden i tettstaden Grendi. Den er knytta til Den norsk kyrkje i Otredal prosti.

Byggverket er i tre og har 200 plassar. Kyrkja vart oppført etter same planteikningar som Hornnes kyrkje.

Rundt kyrkja er det ein liten kyrkjegard som har blitt utvida til austsida av riksveg 9. På kyrkjegarden er det eit monument over eidsvollsmannen Even Torkildsson Lande. Der er óg eit monument over folkeminnegranskaren Johannes Skar. På 1200-tallet vart det satt opp ein runestein med tekst som er tyda til «Gud signe ondo», dette er eldste spor av kyrkjeleg aktivitet på staden.[1] I mellomalderen sto det truleg ei stavkyrkje på staden,[2] og den var truleg oppført før år 1300. Kyrkja i Årdal er nemnt første gong i 1327. Det vart satt opp ny kyrkje i 1604, og allereie i 1662 var det trong om omfattande reparasjonar. Kyrkja vart seld til bøndene i 1723. I 1812 vart den av biskopen skildra som i god stand. Det var truleg sterk folkevekst som gjorde at kyrkjelyden ville ha ny kyrkje: I 1625 var det berre åtte bønder og seks husmenn i soknet, i 1812 hadde dette auka til 39 gardar med i alt 267 personar. Preikestolen er plassert over alteret (preikestolsalter) i tråd med rasjonalismens ideal der kyrkjerommet skulle vere ein foredragssal med preikestolen i sentrum.[3]

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Nenseter, Bjarne (1992). «Årdal kyrkje». På kirkevandring i Aust-Agder. Arendal: Kilden forlag. s. 100-101. ISBN 82-7627-003-4. 
  • Rasmussen, Alf Henry (1993). Våre kirker. Norsk kirkeleksikon. Kirkenær: Vanebo forlag. s. 467. ISBN 82-7527-022-7. 

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Rasmussen, Alf Henry (1993). Våre kirker. Norsk kirkeleksikon. Kirkenær: Vanebo forlag. s. 467. ISBN 82-7527-022-7. 
  2. Mykland, Haakon (1956). Norges bebyggelse. Sørlige seksjon Fylkesbindet for Aust-Agder, Vest-Agder og Rogaland fylker. Oslo: Norsk faglitteratur. 
  3. Bø, Torleiv mfl. (1939). Byglands soge. Kristiansand: (eige forlag?). 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]