Ærfuglar

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
For vanleg ærfugl sjå ærfugl
Ærfuglar
Praktærfugl (Somateria spectabilis)
Praktærfugl (Somateria spectabilis)
Systematikk
Rike: Dyr Animalia
Rekkje: Ryggstrengdyr Chordata
Underrekkje: Virveldyr Vertebrata
Klasse: Fuglar Aves
Orden: Andefuglar Anseriformes
Familie: Andefamilien Anatidae
Underfamilie: Anatinae
Slekt: Ærfuglar Somateria
Leach, 1819

Ærfuglar (Somateria) er ei biologisk slekt av store, marine dukkender. Dei tre nolevande artane hekkar alle i kjølige område på den nordlege halvkula.

I tillegg er det funne to fossilartar, ein frå oligocenlag i Kasakhstan og ein annan frå sein miocen eller tidleg pliocen i USA. Det er usikkert om den sistnemnde høyrer til ærfuglslekta.

Skildring[endre | endre wikiteksten]

Dette er store og tunge ender som lever langt nord mot Arktis hovudsakleg av marint animalsk føde frå havbotn slik som blautdyr (muslingar og pigghudar) og krepsdyr (krabbar). I hekketida er dei meir altetande og inkluderer vegetabilsk føde.

Hofuglen er stort sett einsfarga brun med spraglete mørkare flekker. Hanfuglen vekslar mellom praktdrakt med svart underside og kvitt i overside, lys rosa eller oransje i bryst, fargerike hovud og nebb, og ei eklipsdrakt med skittent kvitt i bryst og elles meir eller mindre mørk brun farge.

Hos alle tre artar finn ein migrasjon til isfrie område om vinteren.

Artsliste[endre | endre wikiteksten]

Artar av ærfuglar i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V11.1, 2021,[1] med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:[2]

  • Brilleærfugl, Somateria fischeri, Spectacled Eider, von Brandt, JF, 1847, (NT)
Den minste i slekta, ca. 50-53 centimeter i kroppslengd, utbreiing i nordaustlege Russland, langs kysten av republikken Sakha og austover kysten av Tsjukotka til Beringsundet, òg langs kysten av nordlege og vestlege Alaska.
  • Praktærfugl, Somateria spectabilis, King Eider, Linné, 1758, (LC)
47–63 cm, hekkeutbreiinga er nær sirkumpolar i nord, fråvære frå Frans Josefs land og Svalbard, vinterutbreiinga i isfrie område som Island, Aleutane, og sørover langs austkysten av Nord-Amerka, nordkysten av Kolahalvøya og vestover, men sparsommeleg langs norskekysten.
  • Ærfugl, Somateria mollissima, Common Eider, Linné, 1758, (NT)
50-70 cm i kroppslengd. Utbreidd langs nordlege kystar av Nord-Amerika inkludert Grønland, Nord-Europa, Novaja Semlja, Frans Josefs land‎, Ljakhovskijøyane, Aleutane og Beringsundet. Dei europeiske hekkeområda femnar om heile Fennoskandia, Svalbard, Jan Mayen, Island og den nordlege delen av Dei britiske øyane.

Galleri[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Petersen, M. R., J. B. Grand, og C. P. Dau (2020). Spectacled Eider (Somateria fischeri), version 1.0. I Birdsof the World (A. F. Poole og F. B. Gill, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.speeid.01
  • Powell, A. N. og R. S. Suydam (2020). King Eider (Somateria spectabilis), version 1.0. I Birdsof the World (S. M. Billerman, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.kineid.01
  • Goudie, R. I., G. J. Robertson, og A. Reed (2020). Common Eider (Somateria mollissima), version 1.0. I Birdsof the World (S. M. Billerman, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.comeid.01
Referansar
  1. Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2021. IOC World Bird List (v11.1). doi : 10.14344/IOC.ML.11.1 Henta 7. mars 2021
  2. Syvertsen, P. O., Ree, V., Hansen, O. B., Syvertsen, Ø., Bergan, M., Kvam, H., Viker, M. & Axelsen, T. 2008. Virksomheten til Norsk navnekomité for fugl (NNKF) 1990-2008. Norske navn på verdens fugler. med oppdateringar i 2017. Norsk Ornitologisk Forening sin nettstad (publisert 21.12.2017)