Akko

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Akka vert omdirigert her, sjå òg Áhkká.

Akko eller Acre (også kjend som 'Akká, Akkon eller St Jean D'Acre) er ein hamneby ved Middelhavet nord i det noverande Israel. Dei fleste innbyggjarane er arabisktalande muslimar. Akko vert rekna som tvillingby til Haifa, då desse to byane er i ferd med å vekse inn i kvarandre.

Byen vart lenge sett på som «nykelen til Palestina» på grunn av den strategiske plasseringa ved kysten av dei breie slettene som gav lett tilgang til innlandet.

Soge[endre | endre wikiteksten]

År 332 f.Kr. vart byen erobra av Alexander den store. Seinare kom byen under romarane.

I 638 kom han under arabisk herredøme, men vart erobra av krossfararane i 1100. I 1187 tok Saladin byen attende men allereie i 1191 inntok Rikard Løvehjarte byen på ny. Byen vart då gjort til hovudstad i restane av kongeriket Jerusalem. I 1190 vart Den tyske riddarordenen grunnlagt her. I 1219 oppretta Frans av Assisi eit fransiskanarkloster i Akko, som stadig eksisterer. I 1229 kom byen under Johannittarordenen si forvaltning (namnet St. Jean D'Acre stammar frå denne tida). Etter den muslimske gjenerobringa av Jerusalem vart Akko eit av dei siste støttepunkta for krossfararane. Då festninga fall 18. mai 1291, var krosstogstida over for godt.

I 1517 vart byen under sultan Selim I ein del av Det osmanske riket. Muren, som no delvis er ruiner og berre har ein port att, vart bygd under osmanartida, på midten av 1800-talet. Byggjaren, Daher El-Omar, nytta restane etter krosstogsmurane som fundament for den nye muren. Moskéen al-Jazzar var ferdig år 1781, og vart bygd av Jazzar Pasha (død 1804) av materiale frå Caesarea Palaestina. I den osmanske tida var Akko ein illgjeten fengselsplass.

Gamlebyen i Akko er vorten utnemnd av UNESCO til del av verdas kulturarv og inneheld mellom andre spesielle turistplassar ein tunnel som fører til tempelfortet frå 1300-talet. Akko er også eit sentrum for bahá'í-religionen. FN-organet UNESCO sin verdsarvkomite vedtok den 8. juli 2008 at Bahá'u'lláh sitt gravmæle utanfor Akko, som ein av to bahá'í-heilagstader i Israel, er inkludert på verdsarvlista.

Sjå også[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]