Hopp til innhald

Asii Chemnitz Narup

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Asii Chemnitz Narup
Fødd27. juni 1954 (71 år)
Nuuk
Statsborgar avKongeriket Danmark
PartiInuit Ataqatigiit
Yrkepolitikar
FarKaj Narup
Alle verv
  • Minister for Health
  • Minister for Finance and Domestic Affairs (2021–2021) Sjå dette på Wikidata

Asii Chemnitz Narup (fødd 27. juni 1954)[1] er ein grønlandsk politikar for Inuit Ataqatigiit. Ho var borgarmeister i Sermersooq kommune, som mellom anna omfattar hovudstaden Nuuk, frå 2009 til 2019, og medlem av landsstyret i periodane 2002–2003 og 2003–2006. I 2021 var ho finans- og innanriksminister.

Familie

[endre | endre wikiteksten]

Asii Chemnitz Narup er dotter av den dansk-grønlandske politikaren og kjøpmannen Kaj Narup.[2] Mora hennar kjem frå den grønlandske Chemnitz-familien, med mellom anna morbroren Lars Chemnitz, som var landsrådsformann.[3] Ho har to sysken,[4] der den eine er fotografen Jørgen Chemnitz (fødd 1957).[3] Asii Chemnitz Narup er gift med musikaren Juaaka Lyberth. Dei har to barn, adopterte frå Sør-Korea.[4]

Utdanning og yrkeskarriere

[endre | endre wikiteksten]

Asii Chemnitz Narup er utdanna sosialrådgjevar i København i 1981. Ho har bifag i kultur og samfunn frå Grønlands universitet (Ilisimatusarfik) frå 1989 og er utdanna sorg- og kriseterapeut i Dronningmølle i perioden 1996–1998.[5]

Ho har arbeidd innan ei rekkje ulike sosiale område.[5] I 1986 vart ho leiar for det då nyoppretta Alkoholrådet på Grønland.[6] Ho har vore aktiv i fleire fond og har skrive ei rekkje bøker om samfunnstilhøve.[5]

Politisk karriere

[endre | endre wikiteksten]

Landsting og landsstyre

[endre | endre wikiteksten]

Narup stilte som første vararepresentant for Nukakuluk Kreutzmann ved landstingsvalet i 1991[7] og sat i kommunestyret i Nuuk kommune i perioden 1992–1993, der ho møtte som vararepresentant.[5]

Ho var medlem av Landstinget frå 1999 til 2008.[8]

I 2002 vart ho landsstyremedlem for familie og helse i Hans Enoksen si første landsstyreperiode. Dette varte berre litt over ein månad, frå 14. desember 2002 til 20. januar 2003, før koalisjonen mellom Siumut og Inuit Ataqatigiit braut saman. Ho vart igjen landsstyremedlem for familie og helse i Hans Enoksen sin tredje landsstyreperiode, frå 13. september 2003 til 15. april 2005. Frå 15. april 2005 til 1. desember 2005 var ho berre landsstyremedlem for helse, etter at Tommy Marø (Siumut) tok over familieområdet. I Hans Enoksen si fjerde landsstyreperiode var ho landsstyremedlem for helse og miljø frå 1. desember 2005 til 15. november 2006.[9] Ho forlét landsstyret i 2006 fordi ho opplevde seg forfølgd av kollegaene sine.[10]

Narup vart politisk nestleiar i Inuit Ataqatigiit i 2007.[5]

Borgarmeister

[endre | endre wikiteksten]

Ved kommunestyrevalet i 2008 fekk ho, med 994 røyster, det høgaste stemmetalet i den nyoppretta Sermersooq kommune.[11] Inuit Ataqatigiit inngjekk ei konstitueringsavtale med Demokraatit og Per Nukaaraq Hansen, som gjorde Narup til kommunen sin første borgarmeister. Ho trekte seg deretter frå Landstinget for å vie seg til borgarmeistervervet.[12] Ho vart attvald ved kommunestyrevala i 2013 og 2017.

I mai 2019 sende DR dokumentarfilmen Byen, hvor børn forsvinder om barnemishandling i byen Tasiilaq i kommunen. Dette utløyste ein debatt som førte til at Demokraatit trekte støtta si til Narup som borgarmeister etter ti år. Ho gjekk av som borgarmeister 11. juni 2019[13][14] og som medlem av kommunestyret.[15] Charlotte Ludvigsen frå Inuit Ataqatigiit vart ny borgarmeister.[15]

Comeback i landspolitikken

[endre | endre wikiteksten]

Etter ein pause i politikken stilte Narup igjen til val ved Inatsisartut-valet i 2021 og vart vald med 985 røyster.[11] Ho vart deretter finans- og innanriksminister i regjeringa Múte Bourup Egede I.[16]

Kommunane sitt tilsynsråd retta i november 2021 sterk kritikk mot at Sermersooq kommune hadde leigd private bustader i Nuuk og framleigd dei med tap til innbyggjarar i kommunen, i tillegg til andre tilhøve.[17] Ordninga hadde starta medan Narup var borgarmeister, og difor kravde Siumut at ho måtte gå av som minister.[18] Ho trekte seg som minister 23. november 2021 på grunn av tilsynsrådet si kritikk i saka.[19]

Utmerkingar

[endre | endre wikiteksten]

Ho vart tildelt den grønlandske fortenestemedaljen Nersornaat i sølv i 2015[20] og riddarkross av 1. grad av Dannebrogordenen i 2012.[21]

Kjelder

[endre | endre wikiteksten]
  1. ↑ «Asii Chemnitz Narup». altinget.dk. Henta 29. juni 2022.
  2. ↑ Asii C. Narup (6. februar 1997). «Dødsannonce for Kaj Narup». Atuagagdliutit/Grønlandsposten. s. 15.
  3. 1 2 Britta Søndergaard (7. november 2017). «Grønlandsk fotograf: Det er på tide, at vi grønlændere selv tager ansvar». Kristeligt Dagblad. Henta 29. juni 2022.
  4. 1 2 Finn Jørn Jakobsen (19. marts 2011). «Asii». Greenlandtoday. Henta 29. juni 2022.
  5. 1 2 3 4 5 «Asii Chemnitz Narup». Sermersooq Kommune. Arkivert frå originalen 22. desember 2015. Henta 29. juni 2022.
  6. ↑ «Alkoholrådet trådt sammen». Atuagagdliutit/Grønlandsposten. 12. marts 1986. s. 11. Henta 29. juni 2022.
  7. ↑ «Valgbog for landstingsvalget den 6. marts 1991» (PDF). s. 46. Arkivert frå originalen (PDF) 11. april 2021.
  8. ↑ «asii chemnitz narup cv da» (PDF). Inatsisartut. Arkivert frå originalen (PDF) 29. juni 2022. Henta 29. juni 2022.
  9. ↑ «Landsstyre og Naalakkersuisut gennem tiderne. Opgørelse over medlemmer af Landsstyre og Naalakkersuisut fra den 7. maj 1979 til den 27. september 2021» (PDF). Version 15. Naalakkersuisut. 28. september 2021. Arkivert frå originalen (PDF) 6. oktober 2021. Henta 6. oktober 2021.
  10. ↑ «Asii Chemnitz Narup trækker sig som landsstyremedlem». KNR. 15. november 2006. Henta 29. juni 2022.
  11. 1 2 «Mandater og stedfortrædere». valg.gl. (vælg det ønskede valg i menuen på siden)
  12. ↑ Mads Lynge (10. april 2008). «Asii Chemnitz Narup vil trække sig som landstingsmedlem». KNR.
  13. ↑ Benedicte Gjerding Dahlberg. «Nuuks borgmester stopper». altinget.dk. Henta 29. juni 2022.
  14. ↑ Christine Hyldal (11. juni 2019). «Asii Chemnitz Narup trækker sig som borgmester». KNR. Henta 29. juni 2022.
  15. 1 2 Jens Betak (11. juni 2019). «Charlotte Ludvigsen bliver ny borgmester i Sermersooq». KNR. Henta 29. juni 2022.
  16. ↑ «Overblik: Her er de nye Naalakkersuisut-medlemmer». KNR. 16. april 2021. Henta 30. september 2021.
  17. ↑ Thomas Munk Veirum (9. november 2021). «Tilsynsråd uddeler påbud og hård kritik til kommune i boligsag». Sermitsiaq. Henta 29. juni 2022.
  18. ↑ Merete Lindstrøm (10. november 2021). «Siumut forlanger Asiis afgang». Sermitsiaq. Henta 29. juni 2022.
  19. ↑ Merete Lindstrøm (23. november 2021). «Boligsagen koster en Naalakkersuisoq». Sermitsiaq. Arkivert frå originalen 27. november 2021. Henta 29. juni 2022.
  20. ↑ «Formand for Inatsisartut Lars-Emil Johansen har tildelt en Nersornaat i sølv til Borgmester Asii Chemnitz Narup ved en højtidelighed i Nuuk den 30. december». Inatsisartut. 30. december 2015. Arkivert frå originalen 29. juni 2022. Henta 29. juni 2022.
  21. ↑ Søren Duran Duus (17. januar 2012). «Asii og Hermann er riddere af Dannebrog». Sermitsiaq. Henta 29. juni 2022.
Henta frå «https://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=Asii_Chemnitz_Narup&oldid=3648274»