Bellatrix

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk

Bellatrix (γ Orionis)
Diagram showing star positions and boundaries of the Orion stjernebilete and its surroundings
Cercle rouge 100%.svg

Location of γ Orionis (circled)
Observasjonsdata
Epoke J2000      Ekvinoks J2000
Stjernebilete Orion
Rektascensjon 05h 25m 07.86325s[1]
Deklinasjon +06° 20′ 58.9318″[1]
Tilsynelatande storleiksklasse (V)1.64[2]
Karakteristikk
SpektralklasseB2 III[3]
U−B fargeindeks–0.86[2]
B−V fargeindeks–0.21[2]
Variabel typeEruptiveMal:Citation needed
Astrometri
Eigarørsle (μ) RA: –8.11[1] mas/år
Dek.: - mas/år
Parallakse (π)12.92 ± 0.52[1] mas
Avstand250 ± 10 ly
(77 ± 3 pc)
Detaljar
Masse8.4+0.3−0.1[4] M
Radius6[5] R
Luminositet~6,400[6] L
Overflategravitasjon (log g)3.60[7] cgs
Temperatur22,000[7] K
Rotasjonssnøggleik (v sin i)46 ± 8[7] km/s
Andre namn
Bellatrix, γ Orionis, Amazon Star, warrioress, 24 Ori, Al Najid, HR 1790, BD +06°919, HD 35468, SAO 112740, FK5 201, HIP 25336.[8]

Bellatrix, eller i Bayer-nemning Gamma Orionis (γ Ori, γ Orionis), er den tredje mest lyssterke stjerna i stjernebiletet Orion, 5° til høgre for den raude kjempestjerna α Ori (Betelgeuse). Ho er like mellom første og andre storleiksorden, og er den 27. mest lyssterke stjerna på nattehimmelen.

Eigenskapar[endre | endre wikiteksten]

Frå venstre til høgre, stjernene Bellatrix, sola og Algol B.

Bellatrix er ei massiv stjerne med ein masse på kring 8,4 gonger solmassen. Den estimerte alderen er kring 20 millionar år;[4] gammal nok for ei stjerne av denne massen til å konsumere hydrogen i kjernen og starte å utvikle seg bort frå hovudserien til ei kjempestjerne.[6] Effektiv temperatur i den ytre atmosfæren av stjerna er 22 000 K,[7] som er langt varmare enn 5 778 K på sola. Dene høge temperaturen gjev stjerna ein blåkvit farge som er vanleg for klasse B-stjerner.[9] Den målte vinkeldiameteren til stjerna, etter korreksjon for kantformørking, er 0.72 ± 0.04 mas.[10] Med ein estimert distanse til sola på 250 lysår,[1] gjev dette ein fysisk storleik som er kring seks gonger så stor som solradien.[5][6]

Namn[endre | endre wikiteksten]

Namnet Bellatrix er latinsk for «kvinnekrigar», og var først omtalt i verka til Abu Ma'shar al-Balkhi og Johannes frå Sevilla. Namnet refererte opphavleg til Capella, men vart overført til Gamma Orionis av astronomane i Wien på 1400-talet.[11] Ho vart òg kalla Amasonestjerna, som Richard Hinckley Allen føreslo var ei laus omsetjing frå det arabiske namnet Al Najīd, erobraren.[12]


Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 van Leeuwen, F. (November 2007). «Validation of the new Hipparcos reduction». Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653–664. Bibcode:2007A&A...474..653V. arXiv:0708.1752. doi:10.1051/0004-6361:20078357. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Crawford, D. L.; Barnes, J. V.; Golson, J. C. (desember 1971), «Four-color, Hbeta, and UBV photometry for bright B-type stars in the northern hemisphere», Astronomical Journal 76: 1058–1071, doi:10.1086/111220, Bibcode1971AJ.....76.1058C 
  3. Morgan, W. W.; Keenan, P. C. (1973), «Spectral Classification», Annual Review of Astronomy and Astrophysics 11: 29, doi:10.1146/annurev.aa.11.090173.000333, Bibcode1973ARA&A..11...29M 
  4. 4,0 4,1 Janson, Markus; Bonavita, Mariangela; Klahr, Hubert; Lafrenière, David; Jayawardhana, Ray; Zinnecker, Hans (August 2011), «High-contrast Imaging Search for Planets and Brown Dwarfs around the Most Massive Stars in the Solar Neighborhood», The Astrophysical Journal 736 (2): 89, doi:10.1088/0004-637X/736/2/89, Bibcode2011ApJ...736...89J 
  5. 5,0 5,1 Lang, Kenneth R. (2006), Astrophysical formulae, Astronomy and astrophysics library, 1 (3rd utg.), Birkhäuser, ISBN 3-540-29692-1, http://books.google.com/books?id=OvTjLcQ4MCQC&pg=PA41 . Radien (R*) er gjeven ved:
  6. 6,0 6,1 6,2 Kaler, James B., BELLATRIX (Gamma Orionis), University of Illinois, http://stars.astro.illinois.edu/sow/bellatrix.html, henta 2012-12-27 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Lefever, K.; Puls, J.; Morel, T.; Aerts, C.; Decin, L.; Briquet, M. (June 2010), «Spectroscopic determination of the fundamental parameters of 66 B-type stars in the field-of-view of the CoRoT satellite», Astronomy and Astrophysics 515: A74, doi:10.1051/0004-6361/200911956, Bibcode2010A&A...515A..74L 
  8. BELLATRIX -- Variable Star, Centre de Données astronomiques de Strasbourg, http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Gamma+Orionis 
  9. The Colour of Stars, Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation, desember 21, 2004, http://outreach.atnf.csiro.au/education/senior/astrophysics/photometry_colour.html, henta 2012-01-16 
  10. Richichi, A.; Percheron, I.; Khristoforova, M. (February 2005), «CHARM2: An updated Catalog of High Angular Resolution Measurements», Astronomy and Astrophysics 431: 773–777, doi:10.1051/0004-6361:20042039, Bibcode2005A&A...431..773R 
  11. Kunitzsch, Paul (1986). «The Star Catalogue Commonly Appended to the Alfonsine Tables». Journal for the History of Astronomy 17 (49): 89–98. Bibcode:1986JHA....17...89K. 
  12. Allen, Richard H. (1963). Star Names: Their Lore and Meaning (reprint utg.). New York, NY: Dover Publications Inc. s. 237. ISBN 0-486-21079-0. 

Koordinatar: Sky map 05h 25m 07.9s, +06° 20′ 59″